Duitsland en Polen 2011

Het verslag van onze reis naar

Duitsland en Polen

van 2 t/m 30 juni 2011

Jenny en Herman Brouwer

Tot gisteren waren we druk met werk en alle andere dagelijkse beslommeringen. Omdat we volgende week zondag in Wronki in Polen moeten zijn wegens de feestelijkheden naar aanleiding van de 30 jarige vriendschapsbanden tussen Beverwijk en Wronki hebben we besloten onze vakantie dit jaar daar een beetje omheen te organiseren.

Het plan was om eerst het noorden van Duitsland en Polen te gaan. Dan een week in Wronki en tot slot nog een tijd naar het zuiden van Polen.

In Noord Duitsland zijn veel mensen ziek geworden door besmetting met de EHEC-bacterie. Nogal wat mensen zijn in het ziekenhuis opgenomen en een aantal van hen is overleden. Jenny komt met het voorstel de reis om te gooien: eerst naar het zuiden en later naar het noorden. Waarom zul je de narigheid opzoeken?

Een bacterie die onze vakantie omgooit ....

Om goed half twaalf vertrekken we, uitgezwaaid door Anne Jan, die op ons huis en de kat past en de buren Sjef en Greetje. In Nederland is het ontzettend druk, er is een file van Diemen tot aan Amersfoort. Daarna gaat het wel, al is het met horten en stoten. In Duitsland is het gelukkig heerlijk rustig, dat schiet dus lekker op.

We hebben twee stops onderweg om koffie te drinken, de benen even te strekken en te tanken. De benzine is hier ongeveer € 0,10 goedkoper dan in Nederland. Ook staat op de pomp dat er van het bedrag per liter benzine € 0,86 naar de belasting gaat!

Om half acht komen we in Lübben ( ongeveer 50 kilometer ten zuiden van Berlijn) aan bij een camping die we via de SVR-site hebben opgezocht. Het klopt niet helemaal, het adres wel, maar de naam en eigenaar niet. Het is er erg druk en er is eigenlijk geen plaats meer, waarom we uiteindelijk toch onze tent op mogen zetten is niet duidelijk, degene die na ons komt wordt resoluut weggestuurd (tent kampeerders, Nederlanders, lid van de SVR)?
We SMS-en de kinderen even waar we zijn en de tent staat zo. Het is een prima camping (Spreewald-camping) waar we terecht zijn gekomen. Er is een restaurant waar we lekker kunnen eten. We nemen nog een slaapmutsje en in bed luisteren we naar de Wereldomroep Nederland en horen dat Willem Duys is overleden.

We zijn toch snel een eind op weg ...

Tijdens de autorit naar Lübben hebben we geen foto's gemaakt, hieronder een paar algemene foto's:

dag 1 - 2 juni

terug naar de hoofdpagina

We hebben heerlijk geslapen, het is erg rustig op de camping. Wel was ik een paar keer kort wakker,de eerste keer had ik geen flauw idee waar ik was. Om 10 uur zijn we kant en klaar: ontbeten, getoiletteerd en zo voort. Het is schitterend weer en gaan met de auto richting centrum van Lübben. Zoals veel plaatsen in Duitsland is er ook hier tijdens de tweede wereld oorlog veel vernietigd. Het centrum is aardig herbouwd, wel modern, maar toch karakteristiek. De oude kerk is wel gerestaureerd en heeft een mooi oud altaar en preekstoel. In de kerk is een bekende schrijver van gezangen begraven: Paul Gerhardt. Paul Gerhardt's bekendste lied is ongetwijfeld "O Haupt voll Blut und Wunden", dat door Bach in zijn Mattheuspassie als "Leitmotiv" wordt gebruikt. In het Nederlandse Liedboek voor de Kerken zijn 13 van zijn liederen opgenomen in vertaling, onder andere: o hoofd vol bloed en wonden, hoe zal ik U ontvangen en beveel gerust Uw wegen.

Ook het Schloẞ is mooi gerestaureerd. In een koffiebar (Kaffeebohne) drinken we lekkere koffie en om de eerste echte dag van de vakantie te vieren nemen we er maar een stuk chocoladetaart bij, kunnen we vast wennen voor Polen. We maken een wandeling door het bosachtige park naar het station (Hauptbahnhof). We komen langs een begraafplaats die we uiteraard bekijken. Er rijden tot half juli geen treinen naar Berlijn wegens renovatie van de baan. Nu moet je eerst met de bus en kun je later met de trein en de rit duurt vijf kwartier. Als straks de trein weer rijdt ben je binnen het uur in hartje Berlijn!

De voetgangers en de fietsers maken gebruik van dezelfde stoep, dat is voor ons wel een beetje verwarrend. We doen wat inkopen en wandelen terug naar de parkeerplaats waar de auto staat en gaan terug naar de camping. We doen een dutje, Jenny is wat grieperig (vermoeid?) en ik heb er zo wie zo geen moeite mee. Als we weer wakker zijn gaan we de omgeving van de camping verkennen. Het is een wirwar van stroompjes, dammetjes, bruggen en sluizen. Het heeft wel iets weg van Giethoorn. Binnendoor zijn we weer zo in het centrum. Op dit moment van de dag en in dit deel van het centrum merken we hoe toeristisch het hier is. Gürken (augurken), kool, asperges en aardbeien zijn de producten die in deze omgeving verbouwd en verkocht worden. Het wordt tijd om te eten, dus gaan we weer terug naar de camping. Naast de camping is een groot terrein waarop een restaurant / theehuis staat, allerlei tentjes worden er opgeslagen, er lopen paarden rond en allerlei mensen in middeleeuwse kleren. Morgen en overmorgen is er een groot middeleeuws spektakel. Nu snappen we ook waarom het zo druk is op de camping. We doen een rondje over het festivalterrein en genieten van alles wat er te zien valt. We gaan douchen en na een borrel lekker naar bed.
Hier is het een stuk vroeger donker als thuis.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 2 - 3 juni

terug naar de hoofdpagina

We worden gewekt door de vele vogels die hier zitten. Lübben ligt midden in het Spreewald een groot natuurgebied, een waar vogelparadijs.

Om acht uur zijn we al uit bed en ook nu is het weer een schitterende dag. We zien een paar ooievaars overvliegen. We maken en eten een uitgebreid Engels ontbijt. Daarna doen we nog even wat boodschappen in de buurt. Na de koffie gaan we naar het buurterrein waar het middeleeuwse festival begint. Het is een drukte van belang met allerlei voorstellingen zoals frettencircus, marionettentheater acrobatiek en jongleren. Ook is er  muziek, voldoende eten en drinken, demonstraties en toernooien. Het is lekker, leuk en vermakelijk. Van elf uur tot een uur of vijf vermaken we ons er uitstekend.

Op de camping genieten we de hele avond nog van de muziek, het is een heerlijke zwoele zomeravond. Halverwege de avond breekt mijn stoel, ik kan hem nog wel wat provisorisch repareren.

Wat hebben we het toch goed hier.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 3 - 4 juni

terug naar de hoofdpagina

Alweer een schitterende dag! Om 8 uur zijn we al weer op. Na het ontbijt doen we maar eerst de afwas van 3 dagen en drinken daarna koffie. Met de auto rijden we eerst naar Finsterwalde, waar een grote kofferbakmarkt is. Het doet een beetje aan de zwartemarkt in Beverwijk denken. Jenny vindt een heel aantal pinguïns. Ook is hier een mooi oud kerkhof. Het valt ons op dat er veel oude, verwaarloosde graven zijn. Voor het eerst zien we ook bordjes op de graven, dat als er geen contact opgenomen wordt met de beheerder, de graven zullen worden geruimd. Daarna gaan we naar Lübbenau, een buurstadje van Lübben. Je mag er niet met de auto in, we maken dus weer een flinke wandeling. Het is inmiddels 34° C geworden, dus een ijsje hebben we wel verdiend. Lübbenau is erg toeristisch, een mooi gerestaureerd stadje. Naast de kerk staat een leuke beeldengroep. Het is aspergetijd en die worden hier overal verkocht. Ook wij kopen ze voor het avondeten. Als we op de camping terug zijn nemen we eerst op het terras allebei een "grote" bier. Na het eten gaan we nog een rondje over het festivalterrein, er is niet meer zo veel te beleven. De meeste middeleeuwers zijn hun boeltje al aan het pakken, die lopen morgen waarschijnlijk weer "netjes" gekleed op hun werk. Als we aan de thee zitten krijgen we toch nog een concert van Skalden. We gaan op tijd naar bed. Morgen pakken we ons boeltje op en gaan naar Polen

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 4 - 5 juni

terug naar de hoofdpagina

Het is nog donker als we wakker worden door regendruppels op het dak. Gelijk maar plassen en de was van de scheerlijnen halen. Om vijf uur zijn we klaar wakker, het regent gelukkig niet meer. We blijven toch nog maar wat liggen, maar om kwart over zeven gaan we er toch uit. Het is een wonder, maar de zon schijnt al weer volop. We maken eerst maar een uitgebreid ontbijt met eieren en bacon. Omdat alles weer droog is, gaat het opbreken van ons kampje weer snel. We hoeven niets tegen elkaar te zeggen, ieder doet z'n ding en blijkbaar hebben we in de loop der jaren samen een systeem ontwikkeld dat prima werkt.

Om half tien is alles gepakt en kunnen we richting Kraków. Het liefst komen we vandaag al aan in Rogow (± 80 kilometer ten oosten van Kraków), maar dat is minstens 600 kilometer en we weten niet hoe de wegen zijn. Via Cottbus gaan we eerst richting Wrocław, het is een vierbaans weg, maar hij is vreselijk, betonplaten die niet goed opelkaar aansluiten. Gelukkig is het na 30 kilometer over, daarna is de weg prima. Na die eerste 30 kilometer in Polen schieten we weer lekker op. We hebben hier en daar onderweg een regenbuitje. We zijn om iets na tweeen al in Kraków; hier zijn ze allemaal flyovers aan het bouwen, dus hier ook door de werkzaamheden weer een behoorlijke vertrageing. Het valt ons op hoe ze allemaal aan het werk zijn hier in Polen om de infrastructuur te verbeteren, overal borden "gesteund door de Europese-Unie", weten we gelijk waar onze belastingcenten blijven!  Als we over een paar jaar terugkomen kennen we het helemaal niet terug! De routes staan gelukkig allemaal prima aangegeven, we moeten naar de N-79 en dat gaat zonder problemen. Het duurt wel bijna een uur voordat we de stad weer uit zijn.

Daarna gaat het weer lekker vlot en komen om half vijf in Rogow bij camping Iris aan. We worden hartelijk welkom geheten door zowel Frans, met koffie, als door Iris met haar gezang. Iris ken ik, omdat ze in de wintermaanden cliënt is van dagcentrum Juttersoord in Wijk aan Zee. Mijn collega Rikkie heeft Frans met mij in contact gebracht, omdat ook wij banden met Polen hebben via Wronki. Afgelopen winter hadden Frans en ik een kort gesprekje en toen heb ik hem beloofd dat als we in de buurt van Camping Iris zouden komen we zeker een poosje bij hen zouden gaan kamperen. Hij krijgt dit wel eens vaker te horen, maar de afstand van de IJmond hiernaar toe is ruim 1200 kilometer. Er komen dus niet zo veel mensen, die dit beloven.

De communicatie per E-mail is niet helemaal goed verlopen, maar zoals verwacht zijn we meer dan welkom. Het is heerlijk rustig hier en er is volop ruimte. Als we de tent hebben opgezet gaan we in het hotel van de buurgemeente (Opatowiec) eten, het is prima eten, maar toch even iets anders (ook van wat we de laatste jaren in de buurt van Wronki) gewend zijn. Terug op de camping lenen we een stoel van Frans, want de doorgezakte stoel hebben we in Duitsland achtergelaten. Als we net zitten begint het te regenen, prima zo'n buitje tegen het stof (de eerste echte regen deze vakantie). Na ongeveer een half uur is het al weer over. Lekker douchen en vroeg onder de wol.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 5 - 6 juni

terug naar de hoofdpagina

Van de regen van gisterenavond is niets meer te merken. De grond is nog net zo droog als daarvoor. Alweer heerlijk geslapen en gek, net als thuis iedere ochtend wel weer vroeg wakker. Er komt een leuk, klein, jong, nieuwsgierig hondje op bezoek. Volgens Frans is zij van de buren. Na het ontbijt wil Frans ons de omgeving laten zien. Zo gaan we met z'n drieën in zijn busje op pad. Hij laat het hoogste punt, het pontje bij Opatowiec over de Wisła (de langste rivier van Polen, zo'n 1070 kilometer lang), de kerk en zo voort zien. Daarna weer aan de koffie. Nu maken we ook kennis met Hennie de partner van Frans, die blij is dat hij weer eens lekker met Hollanders over van alles en nog wat kan praten. Zo ook over de Wisła, die nogal eens buiten z'n oevers treedt. Het is niet te geloven, maar Frans vertelt, terwijl we op het terras voor hun huis zitten, dat de overstroming verleden jaar tot aan de drempel kwam. De Wisła is vanuit het huis net niet te zien en ligt minstens 5 meter lager. Ongelooflijk wat een hoeveelheid water er dan vrij komt! Na de koffie maken we een wandeling langs de Wisła naar de dorpskern van Rogow en natuurlijk ook weer terug. Nu zien we pas wat voor een schitterende natuur hier is. De uiterwaarden zijn behoorlijk wild, met veel wilgen, we zien veel mooie vogels, waaronder ooievaars en grote en kleine roofvogels. We komen langs een ruïne van een grote boerderij die tijdens de oorlog door de eigenaar in brand gestoken is, omdat hij niet wilde dat de Duitsers er gebruik van konden maken. Na afloop rusten we wat uit bij de tent en zet ik de foto's van de afgelopen dagen op de laptop. Boven bij het huis is er WiFi dus op het terras geïnternet: een mailtje naar nicht Jolanda, die jarig is en Rikkie gestuurd. Ook heb ik de link op mijn website naar Camping Iris Rogow gemaakt. Frans laat het huis zien, het is een paar jaar geleden op de fundamenten van het huis van Hennie's oma herbouwd. Het is een mooi huis, helemaal aangepast aan de handicaps van Iris. Frans zorgt volledig voor Iris en gedeeltelijk ook voor Hennie, die een lichamelijke beperking heeft. Het andere werk in en om het huis wordt voornamelijk door anderen uit de buurt gedaan.

We doen nog wat boodschappen in Opatowiec bij de plaatselijke winkel. Het is verbazingwekkend wat voor een assortiment men zelfs in een kleine plaats heeft. Ook maken we een kleine wandeling en komen zo bij de mooie kerk, die wordt voorzien van dubbelglas. De werklui vinden het prima dat we even een kijkje binnen nemen.

Als we weer "thuis" zijn gaan we samen kokkerellen. We nemen het grote gastoestel niet meer mee. We hebben de scottel-gril-kookplaat op gas en een klein, maar wel stabiel gastoestel op spuitbussen, dat is meer dan genoeg. Vandaag op het menu: gebakken aardappeltjes, veel rauwkost en onbestemd (varkens?) vlees. Na de afwas doet Jenny nog een wasje, het kan hier heerlijk drogen en we hebben al weer het een en ander vuil.

We zitten vanavond heerlijk tot laat voor de tent, rust, rust en nog eens rust en een heerlijke temperatuur. We krijgen bezoek van "vuurvliegjes"

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 6 - 7 juni

terug naar de hoofdpagina

Raar, ieder ochtend op onze "normale tijd" wakker. Vanmorgen heeft het hondje, dat ons gisteren al een paar keer bezocht heeft, besloten ons als nieuwe baasjes te adopteren. Zij was zelf onder de tent door gekropen en stond aan de binnentent te krabben. Eerst wegsturen, daarna negeren, maar tenslotte toch binnengelaten. Ze lag toen in een mum van tijd, lang uitgestrekt, tussen ons in. Samen hebben we nog tot een uur of acht liggen doezelen. Het hondje bewoog zich geen moment, was in diepe rust.

Na het uitgebreide ontbijt heeft Frans ons naar de bushalte in Opatowiec gebracht. Om 18 over 9 vertrekt de bus richting Kraków. Het is een snelbus en hij stopt maar een paar keer onderweg in de wat grotere plaatsen. In ongeveer vijf kwartier komt de bus aan bij het centrale busstation van Kraków. Via een ondergrondse gang komen we binnen in een mega winkelcentrum (Hoog Catharijne in het kwadraat), een groot verschil met de situatie toen we hier 17 jaar geleden waren. Aan de binnenstad is gelukkig op het oog niets veranderd. Wel zijn er veel mooie en luxe winkels, en je ziet dat de welvaart is toegenomen door het mooie straatmeubilair en de verlichting. Het is schoolreisjestijd in Polen; overal klasjes met keurig gedisciplineerde kindertjes.

We wandelen de hele dag door de stad en bezoeken zo'n beetje alle kerken en paleizen, deze keer ook het Wawel kasteel, de Koninklijke residentie tot het eind van de 17 ͤ eeuw, met binnen de poorten de schitterende kathedraal, waarin zich in de crypte ook de sarcofagen van de koningen en Kazinsky en zijn vrouw (die vorig jaar met de vliegramp omkwamen) bevinden.

Veel aandacht is er in Kraków voor de vorige paus Jan Pawel II, die hier bisschop is geweest. Ze zijn van plan om in de buurt een grote bedevaartsplaats aan te gaan leggen. In alle kerken zijn al altaars voor hem opgericht en we hebben ook al een paar beelden van hem gezien.

We drinken nog een biertje op de centrale markt en lopen dan terug naar het busstation. In het nieuwe winkelcentrum eten we Italiaans. Om vijf over zes vertrekt onze bus weer. Kraków is, qua grootte, de 2 ͤ  stad van Polen. De flats de in de buitenwijken van de stad staan worden allemaal opgeknapt: voorzien van een kleurtje, nieuwe ramen en een balkonnetje. Ze zien er gelijk niet zo troosteloos meer uit in vergelijking met de flats die nog niet opgeknapt zijn. Ook is er veel aandacht voor de plansoentjes bij de flats, allemaal vrolijke bloemetjes en veel speeltoestellen voor de kinderen. De terugreis gaat weer vlot deze is alleen wel duurder als de heenreis, omdat het een ander vervoersbedrijf is: Zł 17,60 in plaats van Zł 13,00 deze morgen. Allebei spotgoedkoop naar Nederlandse begrippen € 4,40 en  € 3,25, maar toch een relatief groot verschil!

De chauffeur wil niet stoppen bij camping Iris waar we langs rijden. In Opatowiec bellen we Frans op die ons komt ophalen. Hij vertelt ons dat er net een fikse onweersbui is geweest. Wij hebben alleen een paar spatjes regen gehad onderweg.

Frans is zo vriendelijk geweest onze was af te halen en in de tent te leggen. We drinken thee en koffie, schrijven en puzzelen wat, nemen nog een borrel en kruipen dan lekker onder de wol.

Het was  een vermoeiende dag. In bed luisteren we nog naar "Met het oog op morgen" via Nederland Wereld Omroep. Het laatste jaar waarschijnlijk dat het kan. In het kader van de bezuinigingen heeft de regering besloten de uitzendingen via de radio (kortegolf) met ingang van het komende seizoen te stoppen. Een heel verlies, na 35 jaar luisteren tijdens onze vakanties, zelfs in China, Zuid Afrika en Indonesië.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 7 - 8 juni

terug naar de hoofdpagina

Vanmorgen lekker aangelummeld met foto's op de laptop zetten, Jenny heeft weer een wasje gedaan en we hebben uitgebreid koffie gedronken.

Tegen de middag gaan we de fietstocht, die we van Frans hebben gekregen, maken. Niet op de fiets, maar met de auto. De fietstocht is in 1996 uitgezet en hij klopt hier en daar niet meer helemaal. Sommige oriëntatiepunten zijn verdwenen en sommige wegen wat verlegd. We hebben gelukkig ook een gedetailleerde kaart gekregen dus we komen er wel uit. Onderweg komen we veel ooievaarsnesten met jongen tegen. We zien heel wat mooie oude kerken, ook van binnen want ze zijn hier allemaal overdag open. In Wiślica hebben we het geluk dat een groep een rondleiding in de kerk (uit de 13 ͤ  eeuw) heeft. We kunnen met ze meelopen en ook onder de kerk kijken. Daar zijn de fundamenten en graven te zien van een kerk uit de 10 ͤ  eeuw.

We rijden door een plassen- en moerassengebied waar het wemelt van de vogels. We zien ook grote witte reigers, wat een prachtige beesten! In Nowy Korczyn heeft de kerk aan de achterkant buiten open kapelletjes met daarin schilderingen en beelden van het lijdensverhaal van Jezus. Ook vandaag zien we weer veel aandacht voor paus Jan Pawel II.

Bij Nowy Korczyn gaan we met een pontje de Wisƚa over. Er zit geen motor in het pontje, hij wordt schuin op de stroom van de rivier gedraaid en door de sterke stroming wordt hij naar de overkant gestuwd. Met twee kabels zit het pontje aan een andere kabel vast die tussen de twee oevers is gespannen. We zijn hierna al snel in Zalipi een dorpje met bloemrijk beschilderde huizen. Volgens Frans zou er niet veel van te zien zijn, want verleden jaar is ook heel deze streek overstroomd. Gelukkig was alles weer netjes opgeknapt en schoongemaakt. Het doet ons een beetje kitscherig aan, maar het is zeker vrolijk. Via Greboszow en Borusowa rijden we naar het pontje (ook weer zonder motor) bij Opatowiec. Deze pont gaat over de Dunajec (ontsprongen in Slowakije) en de Wisƚa, die hier samenkomen, samen een heel brede rivier.

We doen inkopen voor het avondeten in het winkeltje in Opatowiec. We moeten steeds denken aan de eerste keer toen we in Polen aan het kamperen waren (16 jaar geleden). In de winkels kochten we toen soms de hele voorraad op (eten voor 5 personen, waarvan 3 in de groei) en voelden ons daar dan bezwaard door. Nu is dat gelukkig heel anders: voorraad genoeg!

Na het eten maken we een lange wandeling door de prachtige uiterwaarden van de Wisƚa. In de schemering zien we, als we later weer voor de tent zitten, een ree in het weitje naast ons. Ook komt er een ooievaar fourageren tot vlak voor de tent. Zelfs de vuurvliegjes komen op bezoek, als afsluiting van weer een prachtige dag.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 8 - 9 juni

terug naar de hoofdpagina

Ook vanmorgen hebben we weer kalm aan gedaan. We beginnen echt tot rust te komen. Om half zes, hoorden we het hondje weer aan de binnentent krabbelen. Daarna hebben zij en wij nog tot acht uur geslapen. Na het ontbijt met Pools landbrood (goed kauwen), de foto's weer op de laptop gezet en de site: hermanenjenny.waarbenjenu bijgewerkt. We hebben al wat reacties op de eerste berichten. De morgen brengen we door met uitgebreid koffie drinken, wat lezen en puzzelen en genieten van het zalig niets doen.  

Tegen de middag gaan we op pad voor de 2 ͤ  fietstocht (ook uit 1996), die we van Frans hebben gekregen. Van deze route klopt dus niets meer: wegen zijn veranderd, veerboten uit de vaart genomen en zoveel oriëntatiepunten verdwenen dat we er zelfs met de kaart niet meer uit komen. Gelukkig zijn we met de auto en is het geen probleem om 20 kilometer om te moeten rijden, maar op de fiets??

We komen wel weer in allerlei leuke dorpjes en rijden door een mooi rivierenlandschap. De wegen zijn hier en daar vreselijk slecht. We zijn in de buurt van de wat grotere stad Tarnow en besluiten daar een kijkje te nemen. In Tarnow is nog veel ouds te bezichtigen en er wordt veel gerestaureerd. De stad doet wat Italiaans aan. Bij een kerk staat een beeld van paus Jan Pawel II waarvoor Wim de Bie waarschijnlijk geposeerd heeft.

We gaan eten in een Grieks restaurant. Het eten is erg zout, als we er wat van zeggen doet de serveerster alsof ze ons niet begrijpt! Daarna bekijken we nog een mooie multifunctionele nieuwe kerk. Er is een dienst gaande en het blijft ons verbazen dat er voortdurend mensen in en uit lopen.

Op de terugweg komen we wat aan het dwalen, op een bepaald moment hebben we geen flauw benul meer waar we zijn. Dit komt mede door de loop van de rivieren en de weinige overgangen. We vragen een paar jongens langs de kant van de weg op de kaart aan te wijzen waar we zijn. Daarna zijn we gelukkig zo weer op de goede weg. Om half negen komen we weer op de camping aan. Bij Frans en Hennie brengen we de rest van de avond gezellig kletsend aan de keukentafel door. Ook bekijken we mijn web-site. Ze zijn vooral onder de indruk van de schilderijen van Jenny die er op staan. Jenny spreekt af dat, als zij weer in Nederland, ze er één mogen komen uitzoeken.

We gaan nog douchen en drinken daarna een borrel. Het wordt onze laatste nacht deze vakantie in Rogow, morgen vertrekken we naar Wronki

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 9 - 10 juni

terug naar de hoofdpagina

We zijn vroeg wakker en zitten om 8 uur al aan het ontbijt. We maken alle restjes op ei, bacon, brood, sapjes etc. Vanaf morgen kamperen we lux met uitgebreid ontbijt en diner, dat voor ons verzorgd wordt. Als we in willen pakken begint het wat te spetteren. Gelukkig blijft het daarbij, zodat we alles zo goed als droog in kunnen pakken. We drinken nog een kopje koffie bij Frans en Hennie. Ineke (een Nederlandse, die zomers bij hen op het terrein woont) brengt ons nog een potje zelfgemaakte aardbeienjam. De eigenaresse van "ons" hondje heeft haar al opgehaald. We hadden haar best mogen meenemen. Ons hart zegt ja (het is een lief, intelligent, speels en toch rustig beestje), maar ons verstand heeft toch maar nee gezegd. We nemen hartelijk afscheid van iedereen; we hebben hier op camping Iris Rogow een heerlijke tijd gehad.

Om kwart voor elf rijden we weg, wel wat later dan we gewend zijn, maar ja, we nemen ook niet bij elke camping zo hartelijk afscheid. Onze reis naar Wronki gaat vandaag via Łódź en Poznań. Jenny rijdt tot aan de snelweg A2, net voorbij Łódź. We doen een behoorlijke tijd over dit stuk van de route, omdat het alleen maar secundaire wegen zijn. We drinken eerst nog koffie bij McCoffee waar ze prima koffie hebben! Daarna schiet het op. De nieuwe A2 (van de Duitse grens tot aan de grens met Ukraïne) is een mooie 4 baans snelweg. We moeten drie keer Zł 13,00 tol betalen, maar dat hebben we er graag voor over. Over ongeveer het zelfde aantal kilometers doen we de helft van de tijd. We besluiten tot Stary Tomyśl op de A2 te blijven en dan via Pniewy naar Wronki te rijden, omdat dit een voor ons bekende weg is.

Om kwart voor 7 komen we bij Kasztanka aan. Januz is wel wat verbaasd dat we er al zijn en dat we geen caravan bij ons hebben. Het mailtje dat ik aan Tomasz  gestuurd had is toch weer niet helemaal goed over gekomen. We krijgen eerst koffie en als onze tent bijna staat roept Isabella dat het eten klaar is. Heerlijk zo maar aanschuiven. Isabella is een echte keukenprinses, dat hebben we in oktober ook al gemerkt toen we hier een weekje in het hotel hebben gelogeerd.

Na het eten doen we nog de laatste werkzaamheden aan het opzetten van de tent en om 9 uur zitten we gewassen en gestreken voor de tent. Het blijft hier zeker een half uur langer licht dan in Rogow. Ook vandaag weer heerlijk weer met een temperatuur van 24° C.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 10 - 11 juni

terug naar de hoofdpagina

Om 9 uur hebben we een lux ontbijt met van alles er op en er aan. Isabella verwent ons weer. Om de calorieën te verbranden maken we een lange wandeling rond het meer en moeras van Rzecin. Vanaf de weg is het meer door de dichte begroeiing van de oevers niet te zien. Er zijn een aantal jachtkansels en die beklimmen we. Vanaf deze plekken hebben we een goed zicht op het meer en het wild dat hier in overvloed zit. We zien een bunzing (Poolse kat) een ree, veel vogels, waaronder twee grote roofvogels, waarschijnlijk haviken. Ik vind het wel jammer dat ik niet meer verstand van roofvogels heb zodat ik ze beter kan herkennen. Onderweg komen we een verzetsmonument  uit de tweede wereld oorlog tegen. Op de plaquette staat een parachute met daaronder een container. Er heeft hier een wapendropping plaatsgevonden voor de partizanen zover we het begrijpen. Het is een heerlijke wandeling, we zijn wel 2 uur onderweg.

We rijden hierna met de auto naar Szamatouƚy. Door het mooie weer zijn er heel wat mensen op pad. Bij de ijswinkel op het marktplein staat een hele rij. We sluiten geduldig aan en worden beloond met het lekkerste ijs dat we in tijden hebben gegeten.

Als we bij de kerk aankomen kunnen we nog net het staartje van een doopdienst mee maken. Voor de ingang van de kerk staat een grote groep mensen, met hun fiets in de hand en hun veiligheidshelmpje op, te luisteren naar de dienst. Als de dienst is afgelopen zien we dat de pastoor de auto's, die van het parkeerterrein afrijden, met de wijwaterkwast zegent.

We rijden terug naar Wronki. Om ongeveer acht uur zal de groep Beverwijkers, met een bus aankomen, waar we de komende week mee zullen optrekken ter gelegenheid van het 30 jarig bestaan van de vriendschapsbanden tussen Beverwijk en Wronki.

Eerst gaan we nog wat eten. In de Sopranos eten we kebab, het is zoveel dat we het brood maar laten liggen. We hebben het vermoeden dat Isabella vanavond ook nog wel wat te eten zal hebben.

We nemen een kijkje op de nieuwe begraafplaats naast het Amica-stadion en zetten de auto daarna neer op de oever van de Warta tegenover het Franciscaner klooster. Om iets voor achten belt Wim Spruit (voorzitter van de stedenband Beverwijk-Wronki) dat de bus bij het Olympic hotel staat. We zijn er binnen vijf minuten en begeleiden de bus met een aantal gasten die in hotel Kasztanka zullen verblijven naar Rzecin. De overige gasten verblijven in hotel Olympic en een ander hotel in de buurt. Zoals verwacht heeft Isabella uitgebreid gekookt voor iedereen. We maken tijdens het eten wat nader kennis met de mensen waar we komende week mee op zullen trekken. Na gezamenlijk een slaapmutsje te hebben gedronken gaan we naar onze tent. Het is al behoorlijk afgekoeld het is een frisse, heldere nacht.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 11 - 12 juni

terug naar de hoofdpagina

Om half negen zitten we aan het ontbijt, zo te merken heeft iedereen goed geslapen. De bus wordt weer van het terrein afgemanoeuvreerd, het kan eigenlijk niet, zo krap is alles. We gaan richting Wronki, waar we bij het Olympic hotel de anderen van de groep zullen oppikken. Hier maken we kennis met hen, een aantal van hen kennen we wel, maar de meesten nog niet.

We maken een korte rondrit door Wronki en directe omgeving. Daarna naar het WOK (cultureel centrum) voor een voorlichtingsfilm. Ze zijn hier aan het verbouwen en daarom worden we te voet door Tomasz naar het gemeentehuis begeleid. Ook hier verwachten ze ons merkbaar niet. Het gaat weer echt met de Poolse slag... Uiteindelijk komt alles toch weer goed. Koffie en thee met koek wordt geserveerd en na veel geknutsel met computers kan de voorlichtingsfilm toch worden gestart. In sneltreinvaart krijgen we het één en ander te zien over het positieve vestigingsklimaat in Wronki. Samsung heeft Amica (een fabriek voor keukenapperatuur en wasmachines) overgenomen en behoorlijk uitgebreid. Hierdoor werken er een groot aantal Koreanen in Wronki. Wij Nederlanders zijn erg verbaasd dat deze bijeenkomst zo slecht geregeld is, maar de Polen kijken er blijkbaar niet van op. Ik kan er maar niet aan wennen en wind me er steeds weer over op.

Na de zoveelste kennismaking met de Poolse organisatiekunde bezoeken we de nieuwe Heilige Ursulakerk, die vorig jaar is ingewijd. De pastoor vertelt over de opzet van de kerk. Het is gebouwd en ingericht volgens een thema (iconen) en niet zoals je in oude kerken ziet met voorwerpen die in de loop der eeuwen verzameld zijn. We zijn allemaal onder de indruk van de religieuze kunstobjecten in deze kerk. De banken in de kerk zijn afkomstig uit een in Duitsland opgeheven kerk. Volgens de pastoor zijn wij de eerste buitenlandse bezoekers. Het is een prachtige, sobere moderne kerk.

We vervolgen hierna onze rondrit. Via Nowa Wieś gaan we naar Biezdrowo waar we in de middelbare school een warme lunch krijgen. Het eten is erg lekker en natuurlijk weer veel te veel. We vervolgen de rit naar Chojno Mƚyn, waar we een mooie wandeling langs het meer maken. Ook hier weer een paradijs voor vogels en andere dieren. We zien hier veel spechten en zelfs een slangetje.

We zetten eerst weer het grootste deel van de medereizigers af bij hotel Olympic en gaan met de grote bus toch (hoewel het nauwelijks kan) naar Kasztanka. Januz staat ons op de wat grotere weg al op te wachten en rijdt voor ons uit om, gedeeltelijk via een andere weg, bij Kasztanka te komen. Ook heeft hij heel wat snoeiwerk verricht vandaag. Het gaat nu allemaal net dankzij de deskundige stuurmanskunst van onze chauffeur Jan. Nadat we ons allemaal opgefrist hebben heeft Isabella het eten (dat weer erg lekker is) klaar. Na het eten zet ik de foto's en een kort overzicht van de activiteiten van vandaag op de Beverwijk-Wronki-site, zodat de thuisblijvers kunnen volgen wat we vandaag gedaan hebben. Ik heb een gesprekje met Isabella over het eten. Het is iedere keer zoveel dat de helft weer terug gaat naar de keuken. Dit geldt zowel voor het ontbijt als voor het diner. Ook willen we graag een keer bigos (een typisch Pools zuurkoolgerecht) eten. Ze kijkt een beetje sip?! "Herman reprimanda" vraagt ze. Ik maak nog een keer duidelijk dat het heel goed maar te veel is, hopelijk snapt ze onze goede bedoelingen.

Jaap en Diet (vrienden van ons en de ouders van Marjan) logeren ook in Kasztanka en willen graag op bezoek bij kennissen van hen in Wronki. Omdat wij de auto bij ons hebben gaan we met z'n vieren op bezoek bij de familie Koput. Ze wonen in een piepkleine flat op de vierde verdieping, zonder lift. Het is gezellig ingericht, maar alles staat wel erg vol. De heer des huizes is bijna twee meter lang en elke keer als hij de deur door gaat moet hij bukken. Ze wonen er nu nog met z'n tweeën, maar hebben er ook met z'n vijven gewoond. Het is gezellig, maar iedere keer lopen we toch vast in de communicatie. De gesprekken blijven helaas wat oppervlakkig.

Om elf uur zijn we weer in het hotel. We nemen nog een borreltje en gaan daarna snel onder de wol. Morgen worden we om acht uur weer aan het ontbijt verwacht.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 12 - 13 juni

terug naar de hoofdpagina

Het ontbijt is anders dan de vorige dagen. Vleeswaren en kaas op een paar schalen en niet ieder een eigen schaal en ook de hoeveelheden zijn wat minder. Het is nog veel, maar niet meer zo overdreven. Wij zijn in onze nopjes, Isabella hopelijk ook.

Om half tien vertrekken we weer van hotel Olympic naar Szamatouƚy, iedereen is vrij daar te doen waar hij of zij zin in heeft. Wij waren hier zondag ook al, dus gaan we eerst uitgebreid koffie drinken en daarna wat wandelen door het park. Tegen de tijd dat we ons weer moeten verzamelen zijn we bij het mooie Iconenmuseum waar een aantal van de groep is maar dat wij in oktober al hebben bezocht. Samen met de groep lopen we naar een restaurant waar we weer heerlijk en overvloedig eten.

Na het eten rijden we met de bus naar Poznań. We bezoeken kamp fort 7, dat nu het museum "Muzeum Martyrologii Wielkopolan Fort 7" (Museum voor de martelaren uit Wielkopolska) heet. We krijgen een indrukwekkende rondleiding door een archivaris van het museum. Het fort is eind 19 ͤ  eeuw gebouwd als "Fort Colomb" en wat later aangepast als onderdeel van de verdedigingslinie van Poznań. Na de inval van de Duitsers in september 1939 wordt het fort ingericht als "Konzentrationslager Posen". De Holocaust is hier feitelijk begonnen. Hier werd geëxperimenteerd met het gebruik van gaskamers. Patiënten uit een psychiatrisch ziekenhuis en hun begeleiders uit de omgeving werden hier met uitlaatgassen van vrachtauto's vermoord. Later werden de intellectuelen en leidinggevenden uit Wielkopolska hier opgesloten. De meesten van hen zijn hier op gruwelijke wijze omgekomen, of doorgevoerd naar de concentratiekampen Dachau of Auswitch. Er werden 2000 tot 2500 mensen gelijktijdig gevangen gehouden. Ze werden bewaakt door 400 SS-ers. Ook werd het kamp gebruikt als Gestapogevangenis en doorgangskamp. In 1943 werd het concentratiekamp opgeheven en werd het een dwangarbeiderskamp voor de elektronicafabriek Telefunken, die radioapparatuur maakte voor de Duitse luchtmacht en marine. Voordat het kamp bevrijd werd door de Russen, eind 1944, zijn alle gegevens vernietigd. Naar schatting zijn hier 20.000 mensen omgebracht.

De restauratie van het fort is nog in volle gang maar we krijgen een goede indruk van wat zich hier heeft afgespeeld. Iedereen is diep onder de indruk. We zijn jaren geleden ook in Auswitch geweest, dat was zo overweldigend, vooral door de grootte en het aantal mensen dat daar is omgebracht, dat je het niet bevatten kunt. Hier op deze plek wordt het tot proporties teruggebracht die wel te behappen zijn, maar het blijft onvoorstelbaar, dat je buren nog maar zo kort geleden, zulke verschrikkelijke dingen hebben kunnen doen en de mensheid in het algemeen eigenlijk nog steeds doet. De gids geeft dat heel mooi aan door aan het eind van de rondleiding zijn eigen bevindingen van zijn werk aan ons te vertellen. Vrij vertaald zegt hij: "Vrienden en kennissen vragen vaak wordt je niet depressief als je iedere dag met deze gruwelijke zaken geconfronteerd wordt"? "Ik zeg dan dat ik alleen maar blij ben hoe het hier nu is, we hebben ook slechte tijden in Polen meegemaakt". "We hebben nu vrijheid, voldoende te eten, een goede gezondheidszorg en onderwijs, dus alle redenen om gelukkig en vooral tevreden te zijn".

We hebben een stille reis terug naar Wronki, iedereen heeft toch even tijd nodig deze indrukken te verwerken. Isabella heeft inderdaad bigos gemaakt. We smullen er allemaal van. Nadat ik de website Beverwijk-Wronki weer heb bijgewerkt gaan we met Jaap en Diet op het volgende familiebezoek. Dit keer bij de familie Rosada, die de uitgevers zijn van het maandelijks tijdschrift Goniec Ziemi Wronieckiej. Ook hun schoonzoon is aanwezig die prima Engels spreekt en dus kan tolken. We hebben een leuk gesprek over de economie, de Europese Unie, vakantie bestemmingen, verschil en overeenkomsten tussen Polen en Nederland en Polen en Nederlanders onderling en nog veel meer. De avond vliegt om, maar we zorgen er voor om, om elf uur terug in Kasztanka te zijn. Nog een afzakkertje en daarna onder de wol.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 13 - 14 juni

terug naar de hoofdpagina

We hebben vandaag een dag zonder programma, dus slapen we lekker wat uit. Wij (samen met Jaap en Diet ) hebben het ontbijt om 9 uur besteld. We bezoeken vandaag de dagcentra van Wronki. Als het goed is hebben ze dozen met artikelen klaar staan die op de dagcentra gemaakt zijn en in Nederland verkocht kunnen worden. In oktober zou dat ook al het geval zijn, maar ons verzoek was toen al voor de zoveelste keer niet goed overgekomen.

Eerst doen we bij de supermarkt inkopen, allerlei lekkers voor de cliënten van het dagcentrum. Als we daar even later aankomen zijn ze blij verrast. Ze zijn net met een kookactiviteit bezig, ze maken zo te zien een lekkere salade voor tussen de middag. Even later zitten we allemaal aan de koffie. Ze hebben een nieuw koffiezetapparaat, we krijgen dus filterkoffie en niet meer zoals in het verleden "Turkse koffie", waarbij je je tanden op elkaar moest. houden. Het lekkers gaat er goed in. Al snel komt Ewa (die we vorige keer ook ontmoet hebben) binnen. Magda en Beata hebben haar waarschijnlijk gebeld. Ewa spreekt goed Engels (sinds ons laatste bezoek heeft ze dat niet meer gesproken zegt ze), zij kan dus tolken. Ewa zegt dat iedereen blij is dat we er zijn. Dat hebben we ook al wel gemerkt trouwens. Iedere keer weer als we hier komen hebben we dat gevoel.

De twee begeleidsters van het dagcentrum, Magda en Beata, verrichten hier wonderen. Na onze eerste ontmoetingen (ze zijn ook bij ons op bezoek geweest in Beverwijk) is er zoveel veranderd in het dagcentrum dat wij hen nu als voorbeeld kunnen nemen. De manier waarop ze met de cliënten omgaan, de activiteiten, de therapieën en de samenwerking met ouders, allemaal meer dan goed. Via Ewa geven we ze dan ook onze complimenten! Helaas hebben ze geen doos met spullen voor de verkoop klaar staan. De moed zakt me al weer in de schoenen. Ewa legt uit hoe dat komt, het verzoek is wel goed doorgekomen, de laatste maanden zijn ze erg druk geweest met de voorbereiding en de uitvoering van een musical. We krijgen hier ook wat van te zien doormiddel van een DVD-voorstelling. De aanwezige cliënten die meekijken zitten gelijk weer in hun rol en genieten weer volop. Als je op de foto hiernaast klikt krijg je, via de website van de gemeente Wronki het fotoverslag van die musical te zien!  Magda en Beata  hebben de musical zelf geschreven en geregisseerd. De decors en kleding zijn door ouders en familie gemaakt! We zijn overrompeld door wat we te zien krijgen. Ongelooflijk wat ze voor elkaar hebben gekregen. Alle cliënten en ook veel familieleden spelen mee en de meeste cliënten zijn ver boven zichzelf uitgestegen. Wat een prestatie hebben ze hier neergezet.  Ze zijn hierdoor dus niet toegekomen aan het vervaardigen van producten die wij mee kunnen nemen. Dit is meer dan begrijpelijk. Ewa zegt dat er in Nowa Wieś wel twee dozen klaar staan. Komt het toch nog goed?

In Nowa Wieś staan er inderdaad twee dozen klaar, met zo te zien mooie producten. Hier hebben we ook weer een hartelijk weerzien met Ludcina en Theresa. De hele woonvoorziening is verbouwd en ze laten het met trots zien. Allemaal frisse kleurtjes, makkelijk schoon te maken vloeren, nieuw sanitair, nieuw meubilair, een nieuwe verwarmingsinstallatie en er is zelfs een lift. De bewoners hebben nu met maximaal 3 personen een kamer. Nog niet te vergelijken met Nederlandse maatstaven, maar in vergelijking met een paar jaar geleden een verschil van dag en nacht. De buitenkant van het gebouw (een voormalig paleis) moet nog wel opgeknapt worden. De kosten hiervoor zijn omgerekend ongeveer € 250.000,-. Een grote zorg, want ze weten nog niet hoe ze dit moeten financieren. De dagbestedingsruimtes, die eerst op zolder waren, zijn verplaatst naar het buitengebouw, waar ook de kantoren zijn. De bewoners zien er allemaal prima verzorgd uit met leuke kleren en een kleurtje in het haar. Norbert de zoon van Ludcina tolkt voor ons. Hij is net klaar met zijn eerste jaar op de universiteit van Poznan. Hij studeert daar economie. Een enkele keer hebben we via facebook contact.

Om vijf uur zijn we weer in Kasztanka. Voor het eten maken we met z'n tweeën  nog een fikse wandeling om de ansichtkaarten naar de brievenbus te brengen. Heerlijk even wat rust, we zijn het niet meer gewend de hele dag "andere" mensen om ons heen. Na het eten, wat weer heerlijk is, werk ik de website bij. Er komt een familie uit Heemskerk, de familie Buur, bij Januz en Isabella op bezoek. Mevrouw Buur is afkomstig uit Wronki en ze hebben een zomerhuis in Rzecin waar Januz en Isabella naar omkijken als zij er niet zijn. Jenny heeft gelijk gevraagd of zij aan Isabella wil vragen of ze onze uitleg ten aanzien van het eten wel heeft begrepen. Gelukkig blijkt dit wel zo te zijn en nogmaals vertellen we Isabella hoe blij we met haar gastvrijheid en kookkunsten zijn. We worden uitgenodigd de hele avond erbij te blijven. Het wordt een gezellige borrelavond.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 14 - 15 juni

terug naar de hoofdpagina

Na het ontbijt rijden we via het Olympic Hotel, waar we de andere reizigers oppikken, naar Sieraków. Daar bezoeken we een beroemde stoeterij en maken een rondrit met paard en wagen door de bossen in de omgeving. Van hier gaan we naar het meer waar we zullen lunchen. Omdat de bus niet onder het viaduct door kan moeten we een behoorlijk eind omrijden. Hierdoor komen we wel langs een uitkijkpunt, waar we de hele omgeving kunnen overzien. De medewerkers van het restaurant hebben goed hun best gedaan, dus eten we weer meer dan goed voor ons is. Via een behoorlijke omweg, de gids weet toch blijkbaar niet zo goed de weg, arriveren we bij de Lech brouwerij in Poznań. We krijgen een leuke rondleiding door de fabriek en komen een hele boel te weten over het bereidingsproces van bier. Lech is onderdeel van SAB Miller, één van de grootste brouwers ter wereld. Urquell, Peroni en het Nederlandse Grolsch zijn ook onderdeel van dit concern. Uiteraard sluiten we het bezoek aan de brouwerij af met het proeven van het bier. Het loopt tegen de 30°C, dat lukt dus prima, het is prima bier.

De terugweg naar Wronki gaat aanzienlijk sneller. In Poznań rijden we langs het nieuwe voetbalstadion, dat onlangs feestelijk is heropend (onder andere met  een optreden van Sting) na een grote verbouwing. Volgend jaar vindt Euro 2012 (voetballen) plaats in Polen en Ukraïne. Het stadion heeft een capaciteit van 43.000 bezoekers. Onderweg betrekt de lucht en er vallen uit de donkere wolken zelfs een paar spatjes regen. Als we in Wronki aankomen trekt de lucht al weer open.

Isabelle heeft in Kasztanka weer goed haar best gedaan. We krijgen groentesoep, verschillende soorten gebakken vis, een Griekse salade en patatjes en als toetje een verse aarbeiensmoothie, koffie en natuurlijk, zo als iedere avond, taart.

Als de web-site Beverwijk - Wronki is bijgewerkt gaan we naar onze tent om even lekker met z'n tweeën te zijn.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 15 - 16 juni

terug naar de hoofdpagina

Poznańdag vandaag. Wij zijn er inmiddels al heel wat keren geweest, maar het blijft een leuke en mooie stad om te bezoeken. We mochten vandaag wat uitslapen en gaan wat ons betreft behoorlijk laat op weg. We komen, dom, dom, net te laat in Poznań aan om de geiten op het stadhuis te zien bokken. Voor ons niet zo erg, we hebben het al wel eens gezien, maar voor de mensen die hier nog niet eerder geweest zijn is het wel sneu.

We gaan gelijk alweer lunchen, dit keer in het Joodse restaurant Cymes. De rest van de middag zijn we "vrij", we gaan met Jaap en Diet naar het mooie winkelcentrum Stary Browar. Eerst nemen we nog een kijkje in de mooi gerestaureerde kerk, die vlak bij het marktplein staat. De kaarsenstandaards zijn vervangen door een vitrine met gloeilampjes die gaan branden als je er geld in gooit. Lang leve de techniek!? Het winkelcentrum Stary Browar is gebouwd in een oude brouwerij. De schitterende architectuur van het oude gebouw is in veel details nog terug te zien. Ook zijn er veel kunstwerken en is er een theater en een bioscoop. Sinds ons vorige bezoek heeft er nog een uitbreiding plaats gevonden, ook hier een verrassende architectuur. De gevel bestaat uit glimmend golvende, metalen panelen, die de omgeving reflecteren. Op de terugweg naar hetzelfde restaurant waar we 's middags gegeten hebben, rusten we in een klein plantsoentje wat uit. In het midden is een vijver met een aantal waterspuitende beelden waar kinderen spelen. Ook het diner is heerlijk.

Na het diner gaan we naar een concert van het Philharmonisch Orkest van Poznan met de wereldberoemde violiste Sarah Chang. Sarah is onder andere bekend van het Prinsengracht concert. We horen werken van Brahms, Ravel en Respighi. De universiteit heeft een prachtige concertzaal en er zijn zoveel toehoorders dat er heel wat mensen moeten staan. Wij hebben een mooie plaats op het balkon. Na afloop koop ik een CD van Sarah Chang en krijg van haar er persoonlijk een handtekening op. We komen laat in Kasztanka aan en gaan na een borreltje snel onder de wol.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 16 - 17 juni

terug naar de hoofdpagina

---

dag 17

zaterdag 18 juni 2011

Na het ontbijt gaan we samen met Jaap en Diet eerst naar het "mannenhuis", een woonvoorziening voor verstandelijk beperkte mannen, waar als het goed is, ook twee dozen met producten voor ons klaar hebben staan. Als we er zijn snappen de begeleiders eerst niet zo goed wat we komen doen, maar na veel gebaar en het noemen van een aantal namen snappen ze toch dat we voor de klaar gezette dozen komen. We worden, wat ik al verwacht had, niet binnen gelaten.

In Wronki gaan we eerst een kopje koffie drinken in de konditorei tegenover het gemeentehuis. Hierna worden we bij het theater annex bioscoop verwacht, waar de tentoonstelling Wronki kleurt oranje wordt geopend. Wim Spruit heeft een grote verzameling over de Koninklijke familie, waarvan een deel de komende maanden in Wronki tentoongesteld zal worden. Daarna hebben we een culturele voorstelling met een mini-musical en volks- en stijldansen. Na afloop wordt tot ieders verrassing, Wim tot eerste ereburger benoemd sinds 1945 .

Als afsluiting van deze Wronki-reis is er een BBQ in de Wigwam net over het spoor. Dus weer veel eten en drinken. Na afloop nemen we afscheid van de mensen die niet in Kasztanka logeren. Morgen gaat de reis voor de busreizigers weer terug naar Beverwijk. Wij zullen onze vakantie vervolgen richting Gdańsk.

In Kasztanka werk ik de site nog bij; alle foto's van de afgelopen week staan er nu op. We drinken nog een afscheidsborreltje en als we naar de tent lopen zien we het noorderlicht. De noordelijke horizon heeft een roodverlichte boog waaruit lichtstralen omhoog schieten. Helaas is het zonder statief niet goed te fotograferen. Als we dit bekijken slaan de honden aan en komt Januz in zijn pyama kijken wat er aan de hand is.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 17 - 18 juni

terug naar de hoofdpagina

---

dag 18

zondag 19 juni 2011

Om kwart voor zes worden we door de wekker gewekt. Isabella heeft weer voor een prima ontbijt gezorgd en dit keer ook voor iedereen nog een lunchpakket (wat wel een kerstpakket lijkt, zoveel zit er in). We zwaaien de busreizigers uit en ruimen ook ons boeltje in. Om half negen zijn we gepakt en nemen roerend afscheid van Isabella en Janusz. Het is alweer schitterend weer, wat boffen we toch deze vakantie. Als straks voor alle andere vakantiegangers het mooie weer maar niet op is.

We hebben besloten, omdat we zo vroeg op pad zijn, om via binnenweggetjes naar Gdańsk te rijden. Het is een kleine 400 kilometer en we rijden een mooie route. Omdat het zondag is, is het ook heerlijk rustig overal. Onderweg drinken we koffie bij een tankstation annex restaurant, kartbaan en dierentuin. Voor ons een vreemde combinatie, maar er zijn heel wat bezoekers. De dieren worden helaas niet optimaal gehouden, maar er worden wel nieuwe verblijven gebouwd, binnenkort zal het wel beter worden. Bij een megamarkt (ja ook hier zijn ze 's zondags open, deze zelfs 7 dagen, 24 uur per week) doen we boodschappen voor het avondeten. Ook kopen we een campingstoel, tot nu toe heb ik er nog steeds één kunnen lenen, maar dat zal nu wel over zijn.

Om half drie zijn we al op de camping in een buitenwijk (Stogi) van Gdańsk, die makkelijk te vinden is. Als alles opgebouwd is om half vier krijgen we een pittige onweersbui. Als die bui overgetrokken is klaart het gelukkig gelijk weer op. De camping is erg eenvoudig, maar het sanitair is prima schoon en er is zelfs WiFi tot in de tent!

De tramhalte is ongeveer 100 meter van de camping en volgens de beheerder kunnen we binnen 20 minuten in hartje stad zijn.

We maken een wandeling, door het bos en de duinen naar het strand. Een aantal kamikaze-muggen hebben het gelijk op Jenny voorzien, straks moeten we ons maar goed insmeren met Deet. Er is hier een mooi breed wit zandstrand. In de verte zien we de "nieuwe haven" van Gdańsk.

Het is heerlijk om weer met z'n tweetjes te zijn. We hebben een behoorlijk drukke week achter de rug, maar nu kunnen we weer onze eigen weg gaan. Op de camping "zitten" letterlijk veel oude krummels, die niet uit de voeten kunnen. Wat ze juist hier doen is ons niet duidelijk.

Via Plaźa Stogi, waar ook de tramhalte is zijn we zo weer op de camping. We koken weer eens zelf, ook lekker! Na het eten doe ik een tukje, we zijn te vroeg opgestaan deze morgen. Na de thee en het douchen op tijd naar bed. 

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 18 - 19 juni

terug naar de hoofdpagina

---

dag 19

maandag 20 juni 2011

We hebben heerlijk geslapen, maar zijn wel weer vroeg wakker. Jenny doet na het ontbijt de was en ik de afwas. We drinken nog een kopje koffie en gaan dan met de tram naar de binnenstad. Bij de receptie van de camping hebben we kaartjes gekocht voor Zƚ 2,80 (€ 0,75), ook hier is het openbaar aanzienlijk goedkoper dan in Nederland. Bij de tramhalte moeten we even wachten (er gaan 5 trams per uur), maar daarna zijn we dan ook snel in de binnenstad.

Gdańsk is een schitterende stad, vooral als je bedenkt dat tijdens de tweede wereldoorlog de stad bijna helemaal verwoest is. De binnenstad is weer mooi herbouwd, met veel Hollands aandoende gevels. Er zijn grote groepen kinderen met gele sjaaltjes om, een uitwisseling met de Ukraïne. Er zijn op de trappen van het museum een aantal toespraken en er worden wat duiven losgelaten.

We gaan naar het stadsmuseum. Op maandag zijn de musea gratis komen we nu achter. We kunnen maar een klein gedeelte van de collectie zien. Daarna gaan we naar het ambermuseum. Hier kunnen we wel alles bekijken. In de museumwinkel kopen we wat sieraadjes gemaakt van amber.

Het weer is wat wisselvallig vandaag. Als we in het ambermuseum zijn valt er een flinke bui, maar als we weer buiten zijn is het weer droog. We wandelen wat door de stad, bij de haven eten we in een restaurant natuurlijk vis. Daarna maken we een rondvaart, via de havens varen we naar Westerplatte, waar de tweede wereldoorlog feitelijk is begonnen. Westerplatte was een Pools militair depot, dat op de vroege morgen van 1 september 1939 vanuit zee door het Duitse slagschip Schleswig-Holstein werd beschoten. De 188 Poolse manschappen konden tot 7 september standhouden.

We varen langs de Lenin-werf bekend geworden door Solidarność, de vakbond die de ommekeer van het regime van Polen door stakingen op de werven, in gang heeft gezet. De boottocht duurt zo'n anderhalf uur en het is leuk en leerzaam de stad vanaf het water te bekijken. We bezoeken na de boottocht nog de Mariakerk (Kosciol Mariacki), de grootste kerk van Polen. Er kunnen maar liefst 25.000 mensen in! Het gewelfde dak steunt op gotische pilaren. De kerk heeft 31 zijkapellen en 300 grafstenen. De middeleeuwse klok is een waar kunststuk.

We hebben vandaag te voet heel wat kilometers afgelegd, maar nadat we wat boodschappen hebben gedaan zijn we met de tram zo weer op de camping. Als we bij het eindpunt aankomen roept Jenny, die wat verder voor in de tram zit: "Herman snel je fototoestel"! Ik snap eerst niet waarom, maar bij het uitstappen wordt het duidelijk. Een kudde everzwijnen steekt de tramrails over, een aantal zeugen met een heleboel biggetjes!

Omdat we vanmiddag al uitgebreid hebben gegeten nemen we nu een broodje. Na het eten ga ik wat internetten, de site "waar-ben-je-nu" bijwerken, foto's op de laptop zetten en de mail lezen. Ik heb een mailtje van uitgever Malmberg gekregen die graag mijn foto van het Auswitchmonument (van Jan Wolkers in Amsterdam) wil gebruiken in hun lesboek geschiedenis voor het middelbaar onderwijs. Ze vragen om toestemming en de voorwaarden. Toch leuk dat anderen mijn foto's ook waarderen.

Als het donker wordt, worden de lampen op de camping met de hand één voor één aangedaan. Op zich wel een goed idee, zo doet de beheerder gelijk een rondje over de camping en kan meteen controleren of alles in orde is.

Foto's gemaakt op deze dag:

dag 19 - 20 juni

terug naar de hoofdpagina

---

dag 20

de 72e trouwdag van pa en moe Dunnewind †

dinsdag 21 juni 2011

Om goed acht uur zijn we al weer uit bed. Iedere ochtend zijn we vroeg wakker. We liggen ook redelijk vroeg in bed, we zijn dan ook behoorlijk actief deze vakantie, als je alle kilometers die we per dag te voet afleggen optelt, kom je gemiddeld denk ik wel op 20 kilometer. Dan wil je om een uur of elf ook wel gaan liggen.

Het is al weer mooi weer! Na het ontbijt nemen we even een kijkje op het strand en gaan daarna met de tram naar de binnenstad. Bij het centraal station stappen we uit. Voor het station staat een mooi beeld van de evacuatie van Joodse kinderen uit Gdańsk, die in het begin van de tweede wereldoorlog naar Engeland zijn gegaan en zo zijn ontsnapt aan deportatie en vergassing door de nazi's .

Vandaag gaan we het meer noordelijke deel van Gdańsk bekijken. Er zijn veel kerken te bezichtigen. De meesten zijn ze nog aan het restaureren (herbouwen). De mooiste kerk vinden wij de St. Brigidakerk met een altaar van amber. De priester van deze kerk ondersteunde Solidarność in de moeilijke tijd in de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw. We bekijken de kleine en grote watermolen, waar ze een winkelcentrum van gemaakt hebben. Veel van de winkeltjes staan leeg.

We wandelen naar de voormalige Leninwerf (nu Stocznia Gdańsk), waar we het bekende monument met de drie kruizen bekijken. Op de werf zelf is er een fototentoonstelling over de gebeurtenissen die hier hebben plaats gevonden. Net buiten de poorten is een ondergronds museum: the road of freedom, die de geschiedenis van Solidarność uitgebreid laat zien.

Solidarność was de halfverboden, Poolse vakbeweging die tot 1989 een belangrijke rol speelde in het verzet tegen het communistische regime in Polen. Door historici wordt Solidarność tevens beschouwd als één van de belangrijkste elementen in de val van het communisme in het Oostblok. Solidarność werd deels wel, deels niet door het Pools-communistische regime geaccepteerd, omdat Solidarność de schijn zou wekken dat Polen toentertijd over een oppositionele stem beschikte. Tot 2001 was Solidarność ook een belangrijke politieke partij.

De vakbeweging vond haar oorsprong in diverse stakingscomités op de werven van Gdańsk, Gdynia en Sopot in de jaren zeventig. Lech Wałęsa- een bij een vorige staking ontslagen elektricien - was de aanvoerder van de bond. Opmerkelijk was de samenwerking tussen de arbeiders, intellectuelen en de Rooms-katholieke kerk die van cruciaal belang zou blijken bij het succes van Solidarność. De intellectuelen, zoals Tadeusz Mazowiecki, Jacek Kuroń, Zbigniew Bujak en Adam Michnik zorgden voor de ideologische onderbouwing en bedachten een uitgekiende strategie. Lech Wałęsa zorgde voor de uitvoering en kon mensen op de been krijgen. De beweging kreeg ook steun van de kerk (met op de achtergrond de in 1978 gekozen Poolse Paus Johannes Paulus II). Kernpunten van de Solidarność-strategie waren:

1. principiële geweldloosheid
2. alleen realistische concessies eisen
3. de communistische machthebbers een (morele) spiegel voorhouden.

De beweging verspreidde zich begin jaren tachtig als een lopend vuur door heel Polen. In mei 1981 werd Solidarność gelegaliseerd en ontstond er een plattelandsafdeling van Solidarność waarin boeren zich organiseerden. Aan het eind van dat jaar had Solidarność 10 miljoen leden. Door stakingen en andere acties wist ze de communistische regering te dwarsbomen en tot verregaande concessies te dwingen.

Deze ontwikkelingen waren tot dan toe ongehoord voor Polen en óók voor de overige Oostblok-landen. Na de onderdrukte opstanden in Hongarije in 1956 en Praag in 1968 werd nu voor het eerst door de machthebbers in Moskou afgezien van een militaire ingreep.

Op 13 december 1981 kondigde regeringsleider Wojciech Jaruzelski echter, onder druk van de Sovjet-Unie, de staat van beleg af. Vele leiders van de beweging werden tijdelijk gevangengezet en op 8 oktober 1982 werd de vakbeweging verboden. Vanaf juli 1983 werd de staat van beleg ingetrokken, maar de staat hield grip op haar burgers en het politieke leven. Bovendien werd het voedsel gerantsoeneerd tot in de late jaren tachtig.

Gedurende die jaren tachtig bleef Solidarność alleen bestaan als ondergrondse beweging, ondersteund door de kerk en de Amerikaanse inlichtingendienst CIA.  Aan het einde van de jaren tachtig was de beweging, mede dankzij de steun van paus Johannes Paulus II, sterk genoeg om Jaruzelski's hervormingspogingen te frustreren. Door stakingen overal in het land was de regering in 1988 gedwongen om opnieuw met Solidarność in dialoog te treden.

In april 1989 werd Solidarność weer gelegaliseerd, na rondetafelbesprekingen die in februari 1989 waren begonnen, en mocht het meedoen aan de eerste (gedeeltelijk) vrije verkiezingen in een communistisch land. De communisten behielden 50% van alle zetels in de Sejm, de Poolse Tweede Kamer. De overige zetels waren vrij verkiesbaar, evenals alle 100 zetels in de opnieuw opgerichte Senaat. De leden van Solidarność veroverden bijna alle vrij verkiesbare zetels in de Sejm en alle zetels in de Senaat.

Eind augustus 1989 werd er een coalitie gevormd die werd geleid door Solidarność, met Tadeusz Mazowiecki als eerste niet-communistische premier achter het IJzeren Gordijn. Politiek pluralisme was ingevoerd, persvrijheid, vrij grensverkeer en de transitie van planeconomie naar markteconomie werden direct ingevoerd. Dit bracht in Centraal- en Oost-Europa een proces op gang dat in het najaar van 1989 zou leiden tot de meestal eveneens vreedzame omverwerping van communistische regimes en de val van de Muur. Ruim een jaar later werd Lech Wałęsa gekozen tot president van Polen.

Altijd is het weer indrukwekkend als je op de plek bent waar grote historische gebeurtenissen hebben plaats gevonden. Toen het plaats vond, volgden we het wel, maar toch van een afstand. Door het uitgestalde materiaal, de films en foto's komt het erg dichtbij en ik moest weer denken aan wat de man die ons in kamp Fort 7 heeft rondgeleid ons als levensles heeft meegegeven.

Op de terugweg naar het station komen we langs een groot modern winkelcentrum waar we nog wat inkopen doen: kwasten voor Jenny, een vulpotlood, schoenen en eten voor vanavond.

Omdat we bij het station instappen kunnen we gelukkig in de tram naar de camping zitten. We hebben de highlights van Gdańsk wel bekeken en gaan morgen de omgeving verkennen.

Op de camping drinken we eerst een biertje en gaan daarna het eten klaarmaken. Het is een heerlijk zwoele zomeravond en we blijven tot laat voor de tent zitten.

Om vier uur is ons hele boeltje al weer opgebouwd en zitten we in het zonnetje aan een soepje. Daarna wandelen we richting strand. Het is één rechte weg van ongeveer 500 meter vanaf de camping. We kunnen hier het strand niet op, omdat ze bezig zijn met de aanleg van nieuwe strekdammen van palen. Via de boulevard lopen we richting pier en na een paar honderd meter kunnen we het strand op. Ook hier een mooi fijn wit zandstrand. Het is behoorlijk druk, mede omdat iedereen vrij heeft. We wandelen helemaal tot aan de haven. We komen het monument "huwelijk met de zee" tegen. De stad Koƚobrzeg is via een huwelijksceremonie verbonden met de zee, als teken van afhankelijkheid. Dit gebeurde door het werpen van een gouden ring vanaf een schip.

Koƚobrzeg is een kuuroord en staat vol met grote hotels. Er zijn veel Duitse gasten en ook de toeristenindustrie is voornamelijk op de Duitsers gericht. Jenny koopt bij een sieradenstalletje op de pier een pinguïn van amber, die had ze nog niet.

Het is nog een hele wandeling terug. Om half acht zijn we weer op de camping (hebben we weer drie uur gelopen). In het restaurant van de camping gaan we eten, maar het eten valt tegen. Het is snackbar kwaliteit. Het bier is gelukkig wel best. Morgen gaan we de stad maar eens verkennen.