Reisverslag

China

Jenny & Herman Brouwer

29 april t/m 12 mei 2008  

hier en daar heb ik gebruik gemaakt van informatie uit Wikipedia en de reisgids China van national geographic 

Dinsdag 29 april 2008

Niet zo denderend geslapen, maar dat zijn we wel gewend voor aanvang van de vakantie. Deze keer is het toch anders, want de gezondheidstoestand van zowel mijn moeder, Zwaantje als van Pa Dunnewind is zorgelijk. We moeten er maar het beste van proberen te maken. 

We hebben deze reis in januari al via internet geboekt bij een voor ons nieuwe organisatie Fox. De voorbereidingen zijn meer dan goed verlopen. Iedere keer een prima actueel overzicht van de stand van zaken op onze persoonlijke pagina op hun web-site. Alle papieren (paspoorten, visa en tickets) krijgen we op Schiphol. Toch wel een beetje een angstig idee, zo met helemaal niks tastbaars op pad te gaan.  

De dag begint zoals zo vele: douchen, aankleden en ontbijten. Om goed 9 uur brengt Maartje ons naar Schiphol. Op de weg is het niet al te druk, je kunt goed merken dat het meivakantie is. Binnen het halfuur staan we in vertrekhal 1, waar we volgens onze informatie de fox-balie moeten vinden. Helaas kunnen we die niet vinden. We lopen wat heen en weer en al snel spreekt een kordate jonge vrouw ons aan. Als we de fox-reis naar China gaan maken moeten we vast in de Finnair rij gaan staan. Haar goed getrainde oog ziet natuurlijk aan de labels op onze koffers en handbagage dat we met fox gaan reizen. Even later komt ze bij ons in de rij en deelt aan ons de E-tickets en paspoorten met visum uit.

We zien gelijk al wat mensen aan wie ze hetzelfde uitdeelt, zij zullen de komende veertien dagen wel onze reisgenoten zijn. Het is altijd een verrassing met wie je op reis gaat en toch ook bepalend voor het succes van de reis.

We zijn snel door de veiligheidscontrole heen en hebben nog wel even tijd om op Schiphol rond te kijken. Gelukkig kunnen we op tijd aan boord van het vliegtuig een Airbus A32. Met twintig minuten vertraging vertrekken we richting Finland, want in Helsinki moeten we overstappen voor onze vlucht naar Beijing. De vliegtijd is ± 2 uur en de afstand ongeveer 1522km. Via een buitencamera kun je op de televisieschermen in het vliegtuig ongeveer zien wat de piloot ook ziet. We vliegen via de dijk Enkhuizen – Lelystad, via Groningen en de Duitse Waddeneilanden. Inmiddels zitten we op 10.000 meter hoogte en is de buitentemperatuur - 63º C. Het vliegtuig heeft voldoende beenruimte. We krijgen een redelijke lunch aan boord. Het is helder boven Zweden en tussen Zweden en Finland zijn vanuit de lucht veel eilandjes te zien. We zitten gescheiden in het vliegtuig, wel ongeveer op de zelfde rij, de één links en de ander rechts aan het raam. De daling en landing heeft een hoog kermisgehalte, maar uiteindelijk landen we toch veilig op het vliegveld van Helsinki. 

Het is een troosteloos en saai vliegveld. We moeten 4 uur wachten. We doen wat tax-free (drank) inkopen en kijken wat rond. Lezen wat en uit verveling verwijdert Jenny alle lijken uit haar telefoon.

Om tien over acht vertrekt ons volgende vliegtuig richting Beijing. Eerst doen we een grote rituele stoelendans, er zit niemand naast z’n partner. Voor een korte vlucht is dat niet zo erg, maar deze vlucht duurt toch minstens 8 uur en is ongeveer 6400 kilometer lang. Dan is het wel fijn om naast elkaar te zitten. Niet alle plekken zijn bezet, dus die stoelendans is geen probleem. We hebben 3 stoelen voor ons tweeën, dus lekker veel ruimte. Het vliegtuig waar we nu mee reizen is Boeing MD 11, een erg ruim en comfortabel toestel. Al snel zitten we aan het diner, om al in de stemming te komen kip-kerrie met rijst en heel veel groente en koffie en appeltaart toe. Ook een flesje wijn ontbreekt niet, als schemerkelkje krijgen we er zelfs twee. We hebben echt bestek en het theelepeltje is ons eerste souvenir . (Theelepelvrouwtje in actie). Ook dit vliegtuig heeft overal informatieschermen, waarop films en het verloop van de vlucht te zien is. We vliegen over de Russische toendra’s, het is inmiddels buiten donker geworden. Op de grond is geen lichtje te zien, later vliegen we over de West Siberische laagvlakte, het is inmiddels woensdag 30 april geworden.  

foto's

dag 1 - 29 april

Woensdag 30 april 2008

De tijd gaat heel snel, door het tijdsverschil met onze eindbestemming (6 uur!), gaat de nacht eens zo snel als normaal. Tegen half zes Chinese tijd, (half twaalf in de avond de vorige dag in Nederland) vliegen we boven wat meer bevolkt gebied. Het is erg helder en we zien overal lichtjes van de nederzettingen. Een half uurtje later begint het licht te worden en vliegen we over  een eindeloos besneeuwd berglandschap. Ook hier is weer geen teken van leven te ontdekken. Onze vlieghoogte is op dit moment 12 kilometer.

We hebben een prima landing. We komen aan op de net geopende terminal 3 van het internationale vliegveld. Het is heel futuristisch en mega groot, wat nog versterkt wordt doordat wij bijna de enige passagiers zijn. De afhandelingen van de formaliteiten gaan super snel. Van de aankomsthal moeten we met een treintje naar de bagage hal. Ook dit gaat gesmeerd. Als we in de bagagehal zijn aangekomen zijn de koffers er ook.

Onze reisleider, gids en chauffeur staan ons in de grote aankomsthal op te wachten. Voor één keer moeten we onze eigen koffers meenemen naar een busje. Onze bagage wordt apart naar het hotel gebracht. Wij kunnen in een luxe bus stappen. We gaan eerst naar ons hotel, waar we onze kamers krijgen toegewezen. Het is een prima hotel, met mooie kamers. We gaan ons lekker douchen. Daar knappen we wel van op na zo'n lange reis. We gaan lunchen in een restaurant dat vlak bij het hotel ligt. Het is een soort Chinese eethal. Groepen zitten aan grote ronde tafels voor maximaal 10 personen. In het midden een grote glazen draaischijf, waarop vlak na elkaar allerlei gerechten gezet worden. Volgens Dustin, zo heet onze Nederlandse reisleider zullen we de komende 14 dagen op deze manier eten, zowel lunch, als diner. Volgens  de lokale gids, die Frank heet heeft iedere streek zijn eigen specialiteiten, maar de basis is het zelfde: rijst, en/of noedels,allerlei soorten gekookte/geroerbakte groenten en vlees, soep en fruit en een drankje. Het smaakt prima, voor iedereen is er wel wat lekkers bij. Chinezen houden wel van opschieten, personeel genoeg, ze zorgen dat alles soepel verloopt en de tafel na het uur weer door anderen gebruikt kan worden. 

Als de lunch op is gaan we met de bus de Lama-tempel bezoeken. Deze belangrijkste boeddhistische bezienswaardigheid van Peking was een paleis dat in 1744 in een tempel werd veranderd. De tempel heet officieel ”Tempel van de Eeuwige Vrede” (Yonghegong) en is één van de oudste weer in gebruik zijnde Tibetaanse tempels buiten Tibet. Voor 1723 was het de residentie van graaf Yin Zhen, die in 1723 in de Verboden stad ging wonen omdat hij keizer werd. Zijn oude woning werd omgebouwd en als tempel in gebruik genomen. In 1744 kwamen er Lama's uit Mongolië en Tibet in dit complex wonen. De tempel omvat vijf grote zalen, die zowel in Tibetaanse-, Mongoolse en in de Hanstijl zijn ingericht. In de fraai beschilderde gebouwen staan, door 'kerstboomlampjes' verlichte Boeddhabeelden. Deze beelden worden door de bezoekers vereerd; ze steken in grote hoeveelheden wierookstokjes aan en verbranden nepgeld als offer. 
Bij de ingang van het tempelcomplex zien we foto's waarop veel prominenten uit de hele wereld staan afgebeeld die de tempel hebben bezocht. Ook Koningin Beatrix blijkt ooit een bezoek te hebben gebracht aan deze tempel.

Het Wanfu-paviljoen is om een kolossaal beeld van de Maitreya Boeddha heen gebouwd. Dit duizelingwekkende beeld dat 17 meter hoog is en ook nog 6 meter onder de grond, werd uit één blok sandelhout gesneden.

De geheimen van de Lama-tempel

De Lama-tempel werd, als relikwieënschrijn voor angstaanjagende geesten en andere krachten uit het Tibetaanse boeddhisme, vaak geassocieerd met vreemde gebeurtenissen. Vele jaren lang was de geheimzinnige tempel taboe voor de inwoners van Beijing. Juliet Bredon’s boek Peking (1922) verhaalt hoe een Rus via omkoping de tempel in kwam met een pakje biscuits (waar de hoofd-lama erg van hield). Toen hij wilde vertrekken sloegen “woeste monniken” deur na deur voor zijn neus dicht en eisten geld voor elke deur die openging. Een aantal vreemdelingen verdwenen na een bezoek aan de tempel en de geruchten over mensenoffers maakten de angst en achterdocht alleen maar erger.

Weer terug naar ons hotel, wat opfrissen en aan het diner. Weer ongeveer hetzelfde als vanmiddag, alleen wat uitgebreider en een iets betere kwaliteit. We moeten met stokjes eten. Oefening baart kunst en je moet er niet bij nadenken, gelukkig ligt er nu nog wel een vork naast ons bordje. 

Na het eten regelen we nog wat geldzaken met Dustin, de fooienpot, extra excursies etc. Dat is prima, hij zorgt ervoor dat wij niet lastig gevallen worden tijdens deze reis en dat iedereen die voor ons werk doet een rechtvaardige beloning krijgt, inclusief de lokale gids en de chauffeur van de bus.

We sturen ons eerste bericht via internet richting achterblijvers en bellen met Zwaantje om te melden dat we veilig zijn geland, we nemen nog een borreltje en liggen om 9 uur in bed.

foto'sdag 2 - 30 april

Donderdag 1 mei 2008

Allebei een paar keer wakker geweest vannacht, maar wel iedere keer gelijk weer in slaap gevallen gelukkig. Het tijdsverschil met Nederland is toch behoorlijk. We worden uiteindelijk gewekt door de telefoon (wake-up call) en even later door onze eigen wekker die we toch ook maar gezet hebben. Het ontbijt is een beetje vreemd, naast brood ook rijst en noedels, er is voldoende van alles, maar we houden het toch eerst maar een beetje bij de vertrouwde dingen, toast, gebakken eieren, spek en fruit. Om half negen vertrekken we naar de verboden stad, bijna alle Chinezen hebben nu een korte vakantie van 3 à 4 dagen. Veel van deze mensen gaan een dagje uit naar Beijing en bezoeken dan ook net als wij onder andere de Verboden Stad. Het zal dus wel erg druk zijn. De chauffeur brengt ons naar de noord poort, omdat het daar rustiger zal zijn. Het is daar inderdaad niet zo heel druk. Na wat veiligheidsmaatregelen zijn we binnen de poorten. 

De Verboden Stad was de plaats van waaruit de Chinese keizers van de Ming- en de Qing-dynastie hun rijk bestuurden. De in de Chinese hoofdstad Beijing gelegen stad werd gebouwd en voltooid onder de Yongle-keizer, in 1422. De Yongle keizer pakte de wederopbouw groots aan. Hij liet verschillende paleizen bouwen en zo verrees de Purperen Verboden Stad, zoals de volledige Chinese naam luidt. In de volksmond wordt het paleiscomplex nu aangeduid als Gugong (keizerlijk Paleis). De meeste gebouwen die nu te zien zijn dateren uit de 18e eeuw. 
De Verboden Stad (Zijin Cheng) werd gebouwd tussen 1406 en 1420, gevolgd door de Hemeltempel (1420) en verscheidene andere bouwwerken. Tian'anmen (Poort van de Hemelse Vrede), wat het staatssymbool van de Volksrepubliek is, brandde tot twee keer toe af. De laatste keer werd het herbouwd in 1651.

Het complex is 750 bij 960 meter groot en is ontworpen door een Vietnamese architect. Om het complex ligt een brede, diepe gracht en een muur van tien meter hoog. Tegenwoordig komen bezoekers door de zuidelijke of noordelijke poort binnen. Bij de zuidelijke ingang aan de kant van het Plein van de Hemelse Vrede inspecteerde de keizer de troepen als ze slag gingen leveren en verwelkomde hij ze bij terugkomst in geval van een overwinning.

Tussen de muren staan grootse gebouwen en pleinen. Ze werden aangelegd om bezoekers te imponeren. Opvallend is de symmetrie en de harmonie in bouwstijl en aanleg. In het zuidelijke gedeelte werden keizerlijke ceremonies gehouden en examens voor mandarijnen afgenomen. De Verboden Stad werd bewoond door de keizer en zijn enorme hofhouding. Deze hofhouding bestond onder andere uit de concubines, de paleiswachten en de eunuchen. Bij elkaar woonden er enkele duizenden mensen in de Verboden Stad. Om de stad heen lag de Keizerlijke Stad. Ook deze was verboden gebied voor buitenstaanders. In de Keizerlijke Stad bevonden zich onder meer de bakkerij, het naaiatelier, de wapenzaal, de stallen en een drukkerij. Op die manier was de keizer en zijn gevolg geheel zelfvoorzienend. En dus eigenlijk een schitterende "gevangenis". De keizers van de Qing-dynastie lieten, omdat ze het vervelend vonden altijd maar in de Verboden Stad te verblijven, buiten Beijing paleizen bouwen waar zij zich in de zomermaanden konden terugtrekken.  Het Zomerpaleis, tien kilometer ten noordwesten van Beijing bijvoorbeeld, waar we één van de komende dagen ook nog naar toe gaan. Ook hier waren ze volledig afgesloten van de buitenwereld.

De Italiaanse regisseur Bernardo Bertolucci kreeg als eerste toestemming om uitgebreid opnamen te maken in de Verboden Stad. Hij gebruikte die in zijn film L'Ultimo Imperatore uit 1987 (The Last Emperor).

We bezoeken een aantal bouwwerken van het paleis, het is behoorlijk druk, maar niet zo, dat je niets meer kunt zien. Het valt ons op dat we bijna net zo'n bezienswaardigheid zijn voor de Chinezen als de gebouwen. Langzaam wandelen we in zuidelijke richting naar de Tian'anmen (Poort van de Hemelse Vrede). Het wordt steeds drukker, ik heb nog nooit zo veel mensen bij elkaar gezien. We kunnen maar één kant uit. We worden door tunnels onder de weg door geloodst en staan dan op het Plein van de Hemelse Vrede.

Het Plein van de Hemelse Vrede of Tian'anmen-plein wordt wel het grootste plein ter wereld genoemd. Het plein is 880 meter lang en 500 meter breed. Op het oppervlak van 440.000 m² kunnen minstens een miljoen mensen samenkomen. In het midden van het plein staat het mausoleum waar Mao Zedong begraven ligt. Iedereen is erg aardig tegen ons. Er zijn een aantal mensen, die vragen of ze met ons op de foto mogen.

Het plein kwam internationaal in het nieuws toen op 4 juni 1989 een studentenprotest, waaraan naar schatting een miljoen studenten en burgers deelnamen, bloedig werd neergeslagen. Daarbij kwamen honderden mensen om het leven. Het was het eerste massale protest tegen de Communistische Partij van China en zijn ondemocratische instellingen.

De protesten ontstonden na het overlijden in april 1989 van Hu Yaobang, de hervormingsgezinde secretaris-generaal van de communistische partij. Hu Yaobang was al in 1987 afgezet omdat hij te lankmoedig was opgetreden tegen studentenprotesten in 1986. De hele maand mei hielden de studenten het plein bezet, waarop zelfs een replica van het Amerikaanse Vrijheidsbeeld werd geplaatst. In de nacht van 3 op 4 juni verpletterde het leger met tanks in opdracht van Deng Xiaoping een onbekend aantal demonstranten. 

Tank Man
Tank Man is de bijnaam voor de anonieme student die internationaal beroemd werd doordat hij voor een rij tanks stil stond. Hij werd vooral beroemd doordat er een foto van hem genomen werd door Jeff Widener, een fotograaf die lid was van Associated Press. Bronnen beweren dat hij niet door de Geheime Politie is opgepakt, maar door een aantal burgers in veiligheid is gebracht. Mogelijk leeft de "tankman" nog en wordt zijn identiteit geheim gehouden. Volgens een uitzending van Netwerk op 29 juli 2006 zouden er nu nog steeds mensen worden vastgehouden die bij de opstand in 1989 aanwezig waren.

Op het plein wordt een groepsfoto van het hele reisgezelschap gemaakt. Daarna worden we weer naar de bus gedirigeerd, die in een zijstraat geparkeerd staat. We gaan naar een restaurant in moderne stijl waar we lunchen. We raken zowaar al gewend aan het eten met stokjes. Ook hier zijn er weer voldoende heel lekkere hapjes om onze trek te stillen. Ook hier staan we na goed een uur weer buiten. Natafelen is er hier niet bij. We hebben er ook geen tijd voor, want het programma voor vandaag is meer dan vol.

Weer allemaal in de bus, op naar de volgende bezienswaardigheid: de Hemeltempel (Tiantan), die ten zuiden van de Verboden Stad ligt in wat tegenwoordig wordt aangeduid als het Hemeltempelpark (Tiantan Gongyuan).
De Mingkeizer Yongle liet tussen 1406 en 1420 de tempel bouwen als locatie voor gewijde riten. Twee keer per jaar leidde de keizer een optocht van het paleis naar het altaar om de riten en offers voor de hemel uit te voeren. Tijdens de tocht van de Verboden Stad naar de Hemeltempel moesten de gewone burgers binnen blijven, want het was absoluut verboden ook maar een glimp van de keizer op te vangen.

In het Hemeltempel-park staat een van China's opmerkelijkste architectonische bouwwerken, de Hal van het Oogstoffer. Dit is een ronde hal met blauwe dakpannen en een gouden bol in de top. Bij de bouw van dit heiligdom is geen enkele spijker of dwarsbalk gebruikt. Het gewelf wordt in plaats daarvan gedragen door 28 bewerkte pilaren. In het Tiantanpark staan nog twee andere belangrijke monumenten die het noemen waard zijn. Beide liggen aan de de as die vanaf de Hal voor het Oogstoffer naar het zuiden loopt. Het Keizerlijke Hemelgewelf (gebouwd in 1530) wat lijkt op de Oogstofferhal. Het meest zuidelijke monument is het ronde Altaar van de Hemel een open platform uit 1530 waar zijde werd verbrand als offerande voor de hemelse machten. 

Het park is een populaire plaats voor Chinezen om er wat rond te hangen, thee te drinken, muziek te maken of om Tai Chi te beoefenen. Vandaag is het er extra druk in verband met de feestdagen. We kijken er belangstellend rond, wat zeer gewaardeerd wordt door de mensen die er bezig zijn.

Wat een indrukken, we zijn pas de tweede dag in Beijing en hebben al zo veel gezien! Met de bus gaan we terug naar ons hotel, waar we tijd hebben om een uurtje te rusten. Om half zes gaan we al weer op pad, naar een restaurant dat gespecialiseerd is in Pekingeend, een specialiteit uit het noordoosten van China.  Het aansnijden van de eend gebeurt in een nauw gangetje voor de open deur van de kamer waar wij eten. Er was ons een show beloofd, maar daar komt weinig van. Wel is het eten en drinken in dit restaurant heerlijk, we krijgen bij het eten 'vuurwerk' (een soort wodka van meer dan 60% alcohol), lekkere rode wijn en lokaal bier . Dat bier is heel goed te drinken. Het heeft minder alcohol dan in Nederland, maar smaakt prima.

Na het eten gaan we naar het rode theater voor een show die de legende van kungfu heet. Het verhaal gaat over hoe een kleine jongen in een oude tempel een opdracht van een priester krijgt om meester te worden door het oefenen van Kungfu en Zen. Uiteindelijk na veel beproevingen bereikt hij zijn doel "verlichting'. Het is een schitterende en spectaculaire show, die niet alleen op het podium, maar door de hele zaal heen plaats vindt. Op een gegeven moment schrik ik me wezenloos, want er staat ongemerkt één van de artiesten vlak naast mij en uit een harde kreet. Verbazingwekkend wat een lichaamsbeheersing en controle ze hebben. Na afloop van de show naar het hotel terug, waar we tegen tienen aankomen. Nog een borrel en doodmoe lekker onder de wol, morgen weer een drukke dag! We worden om 7 uur gewekt voor onze tocht naar de Chinese muur.

foto'sdag 3 - 1 mei

Terug naar het begin

Vrijdag 2 mei 2008

Inderdaad, om 7 uur wekt de telefoon ons. De bus vertrekt om half negen richting de Chinese Muur, ook wel Grote Muur geheten. De rit duurt drie uur, dit komt door het drukke verkeer. Langzamerhand slibben alle wegen van Beijing dicht. Door de economische groei breidt het wagenpark zich snel uit (per dag komen er zo'n 2000 auto's in Beijing bij). Normaal zou deze rit ongeveer 1½ uur moeten duren. Beijing is een enorme stad, met 16.000.000 geregistreerde inwoners, in werkelijkheid dus nog veel meer.  De afstand van noord naar zuid Beijing bedraagt 170 km! 

De Muur die in het noorden van China ligt is zo'n 6.200 kilometer lang . De muur strekt zich uit van Shanhaiguan bij Bo Hai (300 km ten oosten van Beijing) tot Lop Nur in het zuidoostelijk deel van de autonome regio Sinkiang. De Chinese naam Muur van 10.000 li (6440 kilometer), geeft aan hoe lang deze verdedigingswal en symbool van keizerlijke macht waarschijnlijk was. Het eerste deel van dit bouwwerk werd vanaf circa 200 voor onze jaartelling gebouwd door de Qin-dynastie van het oude China.
De Qin-dynastie werd genoemd naar de eerste Chinese keizer Qin Shi Huangdi, die China na een periode van oorlogen in 221 v.Chr. had verenigd.

De Chinese Muur werd opgetrokken als verdedigingswerk tegen rondtrekkende invasielegers vanuit het noorden. De eerste muren waren aarden en lemen verhogingen, maar uiteindelijk deed steen zijn intrede en werden wachttorens gebouwd. Onder zeer slechte omstandigheden werkten meer dan een half miljoen arbeiders aan de Muur. Men beweert zelfs dat voor elke meter een man is gestorven. Tijdens de Tang-dynastie raakte de muur in verval, maar tijdens de Ming-dynastie (1368-1644) werd de muur hersteld en verlengd. Ook werden in deze tijd losse stukken muur aaneengebouwd zodat het enorme bouwwerk ontstond dat we vandaag de dag kennen.

Meer dan een miljoen mensen bewaakten de muur vanuit ruim 1000 forten en uitkijktorens. Als de vijandige legers eraan kwamen, staken ze een mengsel van hout, stro en mest in brand. Eén dikke rookwolk betekende 500 vijandige soldaten, vier rookwolken betekende 10.000 vijandige soldaten. Honderd jaar later waren de Hunnen nog altijd niet verslagen. De Ming voerden uitgebreide oorlogen tegen de Mongolen en Mandsjoes, voor een deel afstammelingen van de Hunnen. Uiteindelijk werd de muur gebouwd en trok het keizerrijk zich achter de muur terug, daarbij duizenden vierkante kilometers land aan de nomaden prijsgevend. Het zou hen niet helpen: in 1644 maakten de Mandsjoes gebruik van interne verdeeldheid binnen het keizerrijk en veroverden China.

De muur is op veel plaatsen zwaar beschadigd of zelfs afgebroken. Daarom mag er op sommige stukken niet meer gelopen worden. De stenen zijn voor andere doelen gebruikt, of de muur is door erosie of oorlogsgeweld beschadigd. Toch zijn er nog grote delen over.
De muur begint of eindigt aan de zeezijde in de bijna omsloten Bo Hai met een groot fort dat enige jaren geleden helemaal herbouwd is. Dit fort heet de "Oude drakenkop" en is momenteel een, vooral voor Chinese toeristen, grote trekpleister. Het fort ligt iets ten noorden van de havenstad Qinhangdao. De Chinese Muur is in 1987 opgenomen door UNESCO op de werelderfgoedlijst. In 2007 werd de Chinese Muur tot een van de nieuwe zeven wereldwonderen gekozen. De muur heeft tientallen poorten. De meest oostelijke poort is Shanhaiguan aan de grens met het Bohai-rijk, de meest westelijke poort is Jiayuguan in de gelijknamige prefectuurstad. Deze laatste poort werd veel gebruikt door reizigers op de zijderoute. 

Het stukje muur dat wij bewandelen is mooi gerestaureerd. Het is een inspannende bezigheid, met steile klim en dalingen tijdens de wandeling. De afstand tussen de treden is veelal verschillend. Door de smog lijkt het een beetje mistig te zijn. Dat is eigenlijk al zo de hele tijd dat we in China zijn. Later komt er gelukkig een beetje wind, waardoor het gelijk wat helderder wordt. Na een wandeling van een uur is het weer tijd om te lunchen. Dit keer doen we dat in een friendshipsfactory. We moeten tijdens deze reis een aantal bezoeken brengen aan fabrieken (zijde, parels, keramiek, etc), dit is er één van. Het eten is hier prima, maar we moeten wel door een heel grote winkel en werkplaats lopen. Vroeger mochten in deze winkels alleen buitenlanders komen. 

Na de lunch bezoeken we de Minggraven en de zogenaamde "heilige weg" er zijn dertien graftomben van de Ming-keizers (1368-1644). Het gebied waar deze graven zich bevinden beslaat een oppervlakte van 3,5 bij 4 km. Op een genadeloze wijze werden de boeren verdreven die hier van vader op zoon, al eeuwen woonden. Al hun bezittingen werden onteigend en zelf mochten zij als dwangarbeiders aan de slag.
Het hele gekozen gebied werd afgezoomd met een muur, waarvan nu nog alleen een paar brokstukken overgebleven zijn. Op de heuvels werden ook wachtposten gebouwd.

Elke bezoeker moest bij de grote toegangspoort Da Hong Men afstijgen en te voet deze enorme grafoppervlakte betreden. Deze regel was zelfs voor de keizer van kracht. Het geheel werd in het oog gehouden door bewakers en arbeiders, die hiervoor van vader op zoon verantwoordelijk waren.
Een bezoek begint met de Shen Dao, de Weg van de Ziel. Die betreedt men via de Shi Paifang, de erepoort die negenentwintig meter breed is. Het eerste graf dat men bereikt is dit van Chang Ling, maar daarvoor moet men na de Rode Poort nog een kleine kilometer verder. Zij telt drie toegangen, waarvan de middelste indertijd alleen opende voor een keizerlijke begrafenisstoet.
Nog eens vijfhonderd meter verder, na de reuzenschildpad begint de Shi Xiang Sheng Dao, de Laan van de Stenen Beelden. Zij loopt tot aan de Long Feng Men, de Draken- en Fenikspoort. Langs weerszijden van de weg werden ook hovelingen en ministers afgebeeld. Pas dan wordt Chang Ling bereikt, het graf van de derde Ming-keizer Yongle. Ooit werd de keizerlijke begraafplaats omgeven door een muur van 40 km . De toegang was een heilige weg die begon aan de Stenen Poort (1541) ruim 1 km verder staat de Grote Rode Poort , met drie bogen en een goudgeel dak .

Niet alle Ming-keizers liggen hier begraven: De eerste Zhu Yuanzhang (Yuan-zhuang) (Hongwu) (1368 - 1398), ligt begraven in Nanjing, de rustplaats van de tweede, Zhu Yunwen (Jianwen) (1398 - 1402), is onbekend (mogelijk omgekomen bij de paleisbrand tijdens de revolutie in 1402) en de zevende ligt begraven op een onbekende plek in Beijing. Ook de keizerinnen en de belangrijkste concubines werden in de tomben van hun overleden lieveling bijgezet. Het zoeken naar geschikte locatie begon onder de heerschappij van de derde Ming keizer in 1407. Waarzeggers bepaalden tijdens een grote ceremonie de plek waar zijn graf en die van zijn opvolgers zou moeten komen. Ook de goden werden natuurlijk geraadpleegd. De begraafplaats moest beschermd worden tegen wind, zandstormen en boze geesten die volgens de overlevering uit het noorden kwamen, ook moest er een lage waterspiegel zijn. Glooiende heuvels bieden in het noorden bescherming, terwijl de Drakenheuvel en de Tijgerheuvel in het zuiden gelegen zijn. De rivier Wenyu zorgt voor het element water.

Op de eerste binnenplaats werden vroeger de offeranden opgestapeld. Op de tweede, die zich op een hoger terras bevindt, bereikt men na de Ling En Men (Poort van de Genade) de Ling En Dian, de Hal van Genade, die negen vertrekken bevat en tweeëndertig zuilen van sandelhout. In de volgende binnenruimte prijkt op een twintig meter hoge vierkante toren Ming Lou, het Paviljoen van de Zuiverheid. Achter deze poort prijkt het stenen beeld van een schildpad met een grote grafsteen op zijn rug. Op deze stele zijn inscripties aangebracht door de vierde Ming keizer na de dood van zijn voorganger, keizer Yong Le. De schildpad is het symbool voor het lange leven, lees de onsterfelijkheid.

Na dit paviljoen begint de wereldberoemde Weg der Dieren, die geflankeerd wordt door in het totaal 24 stenen dieren en 12 mensenfiguren ; eerst zien we er olifanten, kamelen, paarden, leeuwen en mythische dieren vervolgens beelden van soldaten, ambtenaren en bedienden. Van die stenen dieren is er telkens een van elke soort, een staande en een liggende. De staande houdt de wacht en de liggende rust uit om later de gene die de wacht houdt, af te lossen. Al deze beelden uit de 15 de eeuw vormen een soort erewacht voor de overleden heersers. Deze heilige weg eindigt bij de Draak en Feniks - poort, waar hij zich vertakt naar de verschillende graven.

Wij maken de tocht vanaf de andere kant, we lopen dus eigenlijk de terugweg.

We gaan dineren in een Mongools restaurant, weer een heel andere kant van de Chinese keuken. Het eten is hier ook weer heel lekker. Het eten hier is niet te vergelijken met het eten van de Chinees uit Nederland. 

Om half negen zijn we terug in het hotel. Vlak bij het hotel is een mega grote supermarkt (Bonjour), onderdeel van een Franse hypermarché keten. De keuze is enorm, met prachtige versafdelingen (fruit, vis en vlees).

In het hotel posten we de kaarten, bellen nog even met moeder Zwaantje en SMS-en met Jannie Fokke. Ook werken we onze site: hermanenjennywaarbenje.nu bij. We spoelen even het Chinese stof van ons af en nemen nog een slaapmutsje op de rand van het bed.

foto'sdag 4 - 2 mei

Zaterdag 3 mei 2008

Vanmorgen worden we om half zeven gewekt, het moet toch niet gekker worden! Vanavond vertrekken we met de slaaptrein naar Xi'an en de koffers gaan met een andere trein. We mogen alleen handbagage meenemen. De koffers worden om acht uur al opgehaald. Na het ontbijt heb ik nog even de tijd om onze website te checken. Op ons bericht hebben we al vier reacties.

Om 9 uur vertrekken we met de bus naar het Zomerpaleis. Het Zomerpaleis ligt in het district Haidian, op ongeveer 15 kilometer van het centrum van Beijing. Onderweg wordt het steeds donkerder, zelfs zo donker dat het wel nacht lijkt. Opeens breekt er een vreselijke bui los, harde regen, storm en onweer. Het is heel angstaanjagend. Zo donker heb ik het overdag nog nooit gezien. 

Het programma wordt omgedraaid, we gaan eerst naar het zoetwater parelverwerkingsbedrijf (een van de verplichte excursies). Op zich is het een leuke excursie, maar het hoofddoel is toch het verkooppraatje. Wij laten ons overhalen en Jenny koopt een armbandje, als aanvulling op het setje dat ze al heeft. De prijzen zijn naar Nederlandse begrippen ontzettend laag. 

Het regent en waait nog steeds hard. We gaan toch maar naar het Zomerpaleis, met het prachtige park er om heen. Het is het grootste, goed onderhouden park van China en het prototype van een Chinese tuin. Het wordt als een van de meest bijzondere en belangrijke tuinen van de wereld gezien. In 1998 werd het Zomerpaleis geplaatst op de Wereld erfgoedlijst van Unesco.

De Chinese naam Yiheyuan, betekent "tuin van de rustige vrede". Het werd ooit aangelegd als park voor de keizers, dicht bij hun onderkomen, de Verboden Stad.
Het park diende met name om in de zomers de hitte van de stad te kunnen ontvluchten. Het oudste deel van het Zomerpaleis in haar huidige vorm, stamt uit 1750, maar ook voor die tijd waren op deze plek al keizerlijke tuinen. Keizer Qianlong koos in 1752 de heuvels aan de voet van het Westgebergte uit om een kasteel te laten bouwen voor de 60e verjaardag van zijn moeder.
Hij liet het kasteel, dat hij Heuvel van Barmhartigeheid en een lang leven (Wanshoushan) noemde, omgeven door Zuid-Chinese tuin- en merenlandschappen. 

Keizer Guangxu heeft hier tien jaar als gevangene geleefd, terwijl keizerin-weduwe Cixi de scepter zwaaide. 

Het grote meer: het Kunmingmeer genoemd, is kunstmatig aangelegd, voorbeeld was het West-Lake in Hangzhou, waar we volgende week naar toe gaan. In 1860, tijdens de Opiumoorlog werd er veel vernield. Keizerin Cixi zorgde vooral voor wederopbouw van de tuin van de Gecultiveerde Harmonie (Yiheijiuna).
De oostelijke ingang (Donggongmen) is de hoofdingang van het zomerpaleis. De poort heeft 2 zijdeuren voor de keizerlijke familie en keizerlijke officials. In het midden zijn drie grote deuren, die alleen gebruikt mochten worden door de Keizer, de Keizerin en Keizerin-moeder.

We lopen langs het meer aan de noordzijde, het regent nog steeds hard, maar we komen gelukkig al snel bij de Long Corridore. Dit overdekte wandelpad is 728 meter lang en telt 14.000 schilderingen, eigenlijk loop je dus gewoon onder een art gallery door. De tekeningen zijn stuk voor stuk prachtig en zeer gedetailleerd.
Halverwege de corridor komen we langs de Tower of the fragrance of the Buddha. Aan het einde van de corridor kom je vanzelf bij de marmeren boot, het pronkstuk van Keizerin-weduwe Cixi. De Mississippi radarboot stond model voor dit protserige bouwwerk. De boot was klaar in 1893 en is gemaakt met geld dat eigenlijk bedoeld was voor de modernisering van de Chinese vloot. Een zeer kostbaar pronkstuk ten koste van de Chinese samenleving. Het is jammer dat het zo'n noodweer is. Toch kunnen we goed zien hoe mooi het hier is. De geplande boottocht op het meer gaat niet door. We gaan lunchen en langzaam begint het weer een beetje op te knappen. 

Na de lunch maken we een bustocht door Beijing, we rijden langs een aantal Olympische gebouwen, het zwembad, het vogelnest en een voetbalstadion. We zijn op weg naar een hutong.  Een hutong is een traditioneel soort wijk in Beijing. Een hutong is ommuurd, en bestaat uit nauwe straatjes, waaraan kleine huizen staan, meestal slechts 1 woonlaag hoog. Dit type woonwijk bestaat al 700 jaar en is ontstaan na de komst van Djenghis Kan. 

Als we bij de hutong aankomen zien we twee grote torens: een Drum Tower en een Bell Tower.  De Drum Tower is een indrukwekkend gebouw met een solide stenen basis. Het is gebouwd in 1420 en had 24 drums waarop geslagen werd om het uur van de dag aan te geven. De tijd werd bijgehouden door middel van een waterklok. Wij beklimmen de toren via 69 steile treden omhoog en hebben daarna een prachtig uitzicht over een deel van de stad en vooral de hutong die we daarna per riksja gaan bezoeken.

Sommige woningen in de hutong hebben slechts één of twee kamers, die dienstdoen als keuken, slaapkamer, wasruimte etc. Veel van de huidige bewoners van hutongs verhuizen naar een modernere flat. Niet altijd geheel vrijwillig. De meeste mensen hier willen graag contact houden met de grond en hun buren en in een flat is dat moeilijk.

In het oude China werden straten gedefinieerd door hun breedte. Hutongs waren straten niet breder dan 9 meter. Veel straten waren smaller. In de hutongs van Beijing komen steegjes voor van slechts 40 centimeter. Het woord hutong komt van het Mongoolse woord hottog, dat bron betekent. Een gegraven bron vormde namelijk vaak het centrum van nieuwe woongemeenschappen.

In Beijing bestaan nog een paar duizend van deze traditionele wijken, maar omdat de woonomstandigheden abominabel zijn, worden er vele afgebroken. Een paar zijn sterk gemoderniseerd, zo ook deze. Het opruimen van Hutongs begon aan het begin van de twintigste eeuw, vanwege de ongezonde leef omstandigheden. De mensen wonen er zeer dicht op elkaar en de woningen in de hutong hebben geen sanitair. Toiletgebouwen staan aan de buitenkant, waar de bewoners tegelijk, gescheiden door tussenschotten, hun behoefte moeten doen. Elektrische verlichting is er ook nauwelijks. We rijden per riksja door deze wijk. Ook de hutong waar we nu zijn wordt opgeknapt. We gaan op bezoek bij een gepensioneerd echtpaar. Ze vertelt over hoe hier vroeger in iedere woning een familie (3 generaties) woonde. Ook vertelt ze over de veranderingen de laatste jaren. We drinken nog een kopje thee en vertrekken daarna weer richting bus. We hebben nog net even tijd om een lokale markt te bezoeken. Je kunt merken dat hier veel toeristen komen, want de verkopers proberen ons allerlei koopwaar  te slijten. We kopen een vlieger voor Merijn. 

Met de bus vertrekken we naar Silkstreet. Een groot warenhuis, onderverdeeld in kleine winkeltjes waar ze "nepmerk"-artikelen verkopen. De verkopers zijn vreselijk opdringerig. Alles is mooi en goedkoop volgens hen. Ik heb een grote hekel aan dit soort plaatsen, we kijken wat rond en gaan dan op zoek naar een plekje om te eten. Schuin tegenover het warenhuis is een Argentijns restaurant, we bestellen een biefstuk, daar hebben we wel zin in na 5 dagen rijst en noedels eten. Het is een gezellig restaurant met live muziek van een jongen die zingt en gitaar speelt.

We hebben afgesproken om om half acht weer voor het warenhuis te zijn waarna de bus ons naar het station brengt. Dustin laat ons de krant zien waarin het noodweer van hedenochtend het hoofdartikel is. Het station is onbeschrijfbaar groot (het grootste van Azië). We zijn keurig op tijd en kunnen wachten in een wachtkamer die net zo groot is als het centraal station van Amsterdam. We kunnen al snel naar de trein, die ziet er perfect uit. We nemen afscheid van onze lokale gids Frank. In Xi'an krijgen we een andere gids. We hebben een coupé voor 4 personen, die we delen met Arend en Roely. Alles is keurig schoon. Inmiddels hebben we onze reisgenoten ook wat beter leren kennen. Het is een leuk stel mensen die allemaal betrokken zijn bij elkaar. Met de één heb je wat beter en leuker contact als met de ander, maar er is niemand bij die niet in de groep past.

Precies om 21.24 uur (de officiële vertrektijd) zet de trein zich in beweging. We hebben nog een aardige drankvoorraad. Een aantal buren komt een slaapmutsje halen. Om 12 uur precies gaan de lichten in de trein uit. Tijd om te gaan slapen

foto'sdag 5 - 3 mei

Zondag 4 mei 2008

We hebben vannacht redelijk geslapen. Het is een breedspoor trein en de trein rijdt redelijk zonder schokken en slingeren. De cadans en het slaapmutsje van gisterenavond hebben daar zeker bij geholpen. Ik wordt wakker omdat Jenny het gordijntje opendoet om naar buiten te kijken. Het is een vreemd landschap. Het lijkt een beetje op het Nederlandse Limburg. De ondergrond lijkt ook wel mergel te zijn. Er zijn allemaal kleine akkertjes te zien. De trein arriveert precies op tijd op het station, ja, ja, de treinen rijden in China op tijd! Onze nieuwe lokale gids (hij heet James) staat ons op te wachten. Het is een eindje lopen naar de bus, die ons naar het hotel brengt. Als we in het hotel zijn staat het ontbijt al klaar. Het is een erg westers ontbijt, te vergelijken met hotels in Nederland, alleen is er toch een kleine afdeling met rijst en noedels, het kan niet missen. Na het ontbijt krijgen we de sleutel van onze kamer. Weer een prima kamer, al is hij wat minder luxe als in Beijing. We gaan ons even lekker douchen en omkleden. Ons valt gelijk de andere sfeer hier op, alles lijkt hier minder gehaast als in Beijing en de mensen lijken ook wel wat vriendelijker hier.

Xi'an is de hoofdstad van de provincie Shaanxi. Het was ooit de hoofdstad van China. Xi'an is het oostelijke eindpunt van de zijderoute. In vroeger tijden werd het Chang'an genoemd, dat 'eeuwigdurende vrede' betekent. Tijdens de Tang dynastie was het de hoofdstad van China met een bevolking van misschien wel 1 miljoen inwoners op een oppervlakte van 84 vierkante kilometer, waarmee het toen ongetwijfeld de grootste stad op aarde was. Momenteel wonen er bijna 4 miljoen mensen in Xi'an. De voornaamste bezienswaardigheden zijn de stadsmuur, de Bell Tower, de Drum Tower en een stukje buiten de stad het Terracotta leger. 

De stadsmuur van Xi'an uit 1370 is 14 km lang, 12 meter hoog en nog helemaal intact. Hier rijden we met de bus naar toe. We stappen bij de Oostpoort uit en klimmen de muur op. In het poortgebouw is een tentoonstelling ingericht over Feng Shui.

Feng Shui betekent letterlijk 'wind en water', naar het begrafenis boek Zang Shu (葬書) dat zegt; "Qi (氣) drijft op de wind (feng) en verspreidt, maar blijft waar het water (shui) tegenkomt". Feng Shui leert welke invloeden vormgeving en inrichting op het welzijn en geluk van de mens hebben, en ook hoe negatieve invloeden veranderd kunnen worden in positieve. Feng Shui gaat over de relatie tussen de mens en de leef- of werkomgeving en is gericht op harmonie tussen natuurlijke en gecreëerde vormen. Alles wat de mens maakt is in wezen niet natuurlijk, maar kan wel met die natuur in harmonie gebracht worden. Het doel van Feng Shui is om onze leef- of werkomgeving zo aan te passen dat een harmonieuze stroming van Qi (levenskracht) gestimuleerd wordt. In de Chinese filosofie draait alles om harmonie en evenwicht tussen complementaire krachten Yin en Yang (陰陽), zoals mannelijk en vrouwelijk. 

Op de muur zijn fietsen te huur. We rijden een kwart van de muur naar de Zuidpoort. Het is een redelijk hobbelige weg, bestaand uit grote stenen. We moeten dus goed opletten. Er is het plan om over 50 jaar het Xi'an binnen de stadsmuur weer in oude luister te herstellen. Moderne gebouwen worden afgebroken en vervangen door replica van historische gebouwen. Er is al een begin mee gemaakt en het ziet er goed uit.

's Middags bezoeken we de een oude moslimwijk van de stad, waar we eerst gaan lunchen. We moeten, als we met de groep gaan eten, dat in een aantal geselecteerde restaurants dan, die voldoen aan hygiëne- en veiligheidsstandaarden. Onze reisleider heeft dit restaurant zelf ingebracht en het is te merken dat hier maar zelden toeristen komen. Het eten is ook hier weer heel anders, gebaseerd op het zelfde principe van de draaischijf met allerlei gerechten. Nu moeten we echt met stokjes eten, een vork is in dit restaurant niet te vinden. Na het eten gaan we naar de markt met de diverse winkeltjes. Als je kleding nodig hebt moet je daar naar toe want alle verkopers zijn van mening dat je bij hun iets moet kopen. Jenny koopt een mooi zijden jasje. We dingen af naar een kwart van de aanvangsprijs. Een dochter van onze reisgenoot die in China stage loopt en een paar dagen met ons meereist, komt toevallig net langs en helpt Jenny met het afdingen. We kopen ook nog meer vliegers voor Merijn een hele streng, van wel 40 kleine vliegers achter elkaar.

Na het rondslenteren krijgen we een voetreflexmassage. De Chinezen passen voetmassages al bijna 4000 jaar toe, met zeer goede resultaten. Hun kennis op dit terrein is dan ook ongelooflijk. Ze gebruiken deze massages om tot op hoge leeftijd vitaal te blijven, om hun gezondheid te behouden of om, indien er klachten zijn, deze te verminderen of te verhelpen. Het grote succes van Chinese voetreflexmassage ontstaat doordat in één massage 2 systemen tot 1 geheel gecombineerd worden: De zones op de voeten worden gemasseerd. Het hele lichaam, dus alle organen, spieren en weefsels, zijn weerspiegeld in de voeten. Door de zones te masseren ontstaat er een betere doorbloeding in het bijbehorende orgaan. Hierdoor kan het orgaan beter gaan functioneren. De meridiaanbanen en acupunctuurpunten op de voeten, onderbenen en knieën worden gemasseerd. Meridianen vormen samen met hun acupunctuurpunten een energetisch systeem in het lichaam, waardoor ze het hele lichaam van energie kunnen voorzien. De combinatie van deze 2 systemen plus het feit dat er hele prettige, ontspannende intensieve massagetechnieken toegepast worden op knieën, onderbenen en voeten en zelfs armen, nek en rug, maakt deze massage tot een ongekende weldaad. Het gaat niet zachtzinnig toe en duurt meer dan een uur. Het is hard werken voor de masseurs. Tijdens de Chinese voetreflexmassage komen lichaam en geest volledig tot rust en wordt de energiedoorstroming in het lichaam gestimuleerd. Na afloop voelt we ons ontspannen, fit en vitaal. 

We gaan daarna de stad in, het is er erg druk en gezellig met veel moderne winkelcentra en veel volk op straat, wat wil je ook met 4 miljoen inwoners.  We gaan enkele van die arenhuizen in omdat dat altijd interessante plaatsen zijn om mensen te kijken en lekker te eten. Ook hier vinden we op de zevende verdieping een soort van "food court". Je koopt een pasje met daarop een bepaald geldbedrag en gaat daarmee langs de vele eetstalletjes die er zijn en kiest zo je maaltje bij mekaar en rekent af met je pasje. Zo kun je goedkoop van alles proeven. Een heerlijk diner voor twee voor € 3,60 inclusief drinken en een ijsje toe!

Met de taxi gaan we naar het hotel terug. Een ritje van 20 minuten kost omgerekend € 1,50. In het hotel bellen we moeder Zwaantje weer. Alles is gelukkig goed bij het thuisfront. Nog wat lezen, televisie kijken en vroeg naar bed. Morgen mogen we een beetje uitslapen!

foto'sdag 6 - 4 mei

Maandag 5 mei 2008

We hebben vannacht allebei als een blok geslapen en werden pas wakker door de wekdienst. Het gewone ochtendritueel: douchen, ontbijten en daarna naar de bus.  Om half tien richting de bergen. We gaan eerst naar een keramiekfabriek, waar ze terracotta beelden maken op dezelfde manier als hier meer dan 2000 jaar geleden gebeurde. Het is één van de verplichte excursies. Het is natuurlijk de bedoeling dat je er wat koopt om de staatskas te spekken. Ze verkopen er ook meubels, glaswerk en tapijten. Voordat we naar China gingen had ik al besloten een terracotta paardje te kopen, dat doe ik dus maar hier, dan weet ik tenminste zeker dat het een echte "nepper" is. Op de glas afdeling vindt Jenny twee miniatuurflesjes met een binnenschildering van pinguins; ze zijn heel kunstig gemaakt en de prijs is ook redelijk. In deze friendships-winkels kun je niet afdingen. Jenny koopt ze uiteraard. Vanaf de fabriek is het nog zo'n tien minuten rijden naar de opgavingsplek van het terracotta leger van keizer Qin Shi Huang.

 Qin Shi Huang wordt de eerste keizer van China genoemd. Gedurende zijn relatief korte bewind, wist hij China te verenigen tot één rijk. Hij maakte van de muur één verdedigingswal en standaardiseerde onder meer het muntstelsel.
Al tijdens het eerste jaar van zijn dynastie in 221 v.C. liet hij naar schatting door 700.000 arbeiders een mausoleum met meerdere grafkamers voor zichzelf bouwen. Het is onderdeel van een ommuurd stuk land met talrijke gebouwen, een soort grafpark. Het mausoleum ligt als een paleis onder een grafheuvel, die nu 76 meter hoog is.
Wonderbaarlijk genoeg is de tombe waarin Qin moet liggen nooit geopend. Er doen de wildste verhalen de ronde over de rijke inhoud ervan. Volgens historische bronnen is het plafond van zijn tombe gemodelleerd naar de sterrenhemel en is de bodem vormgegeven als een kaart van het Chinese rijk. De rivieren en de oceaan zouden zijn nagebootst in kwikzilver. De Chinezen zijn bang, dat als de tombe geopend wordt alles binnen de kortste keren zal vergaan. Men wil eerst zeker zijn dat de juiste technieken ontwikkeld zijn om alles goed te kunnen conserveren.

Qin geloofde dat het graf zijn paleis voor de eeuwigheid was en dat het leven onder de grond een vervolg was van zijn leven op de aarde. Rond zijn tombe bevinden zich grafkamers met giften, die ervoor moesten zorgen dat zijn ziel in het hiernamaals gevoed en beschermd werd. Van de kleine honderd grafkamers zijn er nog maar enkele geopend, dus er liggen nog ontelbare schatten onder de grond.

Later is het Terracottaleger geleidelijk aan bedekt met een drie meter dikke zandlaag. zo heeft het leger 2200 jaar onder de grond gelegen.

De wapens die gevonden werden zijn nog steeds scherp. Dit komt waarschijnlijk door de oppervlaktebehandeling die de Chinezen hadden geperfectioneerd in deze tijd. De pijlpunten waren ook nog dodelijk op een andere manier. De punten werden gemaakt van een hoog percentage lood, als je niet dood ging doordat de pijl in je kwam dan werd je wel vergiftigd door het hoge percentage lood.
Aan het eind van de bouw van het graf werden de mensen die mee hadden geholpen levend begraven in het ondergrondse paleis, zodat geen van de geheimen zich konden openbaren.
In het jaar 1974 ontdekten boeren die een put aan het graven waren een terracottasoldaat, de grootste archeologische vondst van de 20e eeuw. Er werd verder gegraven en met de opgravingen kwamen duizenden soldaten en paarden te voorschijn, een heel leger dat de keizer vergezelde in zijn onsterfelijkheid.

Het graf van Qin Shi Huang is bedekt met een enorme laag aarde. Niemand weet waar de ingang is. Tot op de dag van vandaag is het graf nog niet blootgelegd. Uit historische verslagen blijkt dat het graf uit verschillende paleizen en paviljoens bestaat, vol met zeldzame edelstenen en andere schatten. Ook wordt er gezegd dat er automatische kruisbogen zijn geïnstalleerd die afgaan zodra het graf wordt geopend. Het plafond is ingelegd met parels om zo de zon, de maan en de sterren te kunnen nabootsen. De vloer en de muren zijn bestreken met brons om zo het water buiten te houden. En kwikzilver wordt in beweging gebracht om zo een stromende rivier na te bootsen.

In de buurt van de grafheuvel waaronder het graf van de keizer is, bevinden zich ook nog talrijke grafkuilen. Eén ervan bevat twee prachtige bronzen miniatuurwagens met bronzen paarden en wagenmenners. Onlangs is er nog een kuil met bronzen vogels ontdekt.

Ook zijn er offerkuilen gevonden met skeletten van exotische dieren, massagraven van dwangarbeiders en tombes met lijken van jonge mensen. Dat kunnen mensenoffers zijn geweest. In 384 v.C. werd deze praktijk officieel verboden in China, maar het offeren van mensen ging nog door tot de zeventiende eeuw. Wel werden de mensenoffers in de tijd van de Qin-dynastie en de daaropvolgende Han-Dynastie steeds meer vervangen door terracotta beelden. Van die omslag in de grafcultuur is het Terracottaleger dus een rechtstreeks product.


Het terracottaleger staat in vier kuilen op twee kilometer van de grafheuvel. De soldaten zijn geplaatst in 6 meter diepe geulen. Deze gangen, van elkaar gescheiden door aarde wallen, waren ooit bedekt met een frame van hout en aarde. Na de Qin-dynastie zijn de grafkelders geplunderd en in brand gestoken, waardoor de terracottasoldaten zwaar werden beschadigd. Boven deze kuilen zijn hallen gebouwd waar men het terracottaleger kan bekijken. Het terracottaleger bestaat onder andere uit het voetvolk, kruisboogschieters, ruiters met strijdwagens en paarden, allemaal stonden ze klaar voor een veldslag. Ze zijn  tussen de 1,60 m en 1,80 m lang en ze zijn allemaal verschillend. Sommige staan en andere zitten knielend met gespannen pijl en boog, alsof ze zich weerden tegen de aanslag. Sommige dragen een harnas en andere zijn gekleed in een uniform. De wapens die ze dragen zijn echt en de hoofdtuigen van de paarden zijn gemaakt van brons.

De beelden zijn hol en in delen gemaakt. De soldaten waren vroeger waarschijnlijk geschilderd in heldere kleuren, maar door 2000 jaar de wacht te houden zijn de kleuren verbleekt of verdwenen. Doordat de beelden gebakken zijn, zijn ze in redelijk goede staat gevonden. De terracotta figuren werden gemaakt door zowel rijksarbeiders als lokale werklui. Er wordt verteld dat de figuren op dezelfde wijze werden gemaakt als de drainagepijpen van die tijd. Hierdoor is een soort van productieband ontstaan voor het vervaardigen van de poppen waarbij speciale delen later werden toegevoegd. Na de vervaardiging zijn de terracotta figuren geplaatst in exacte militaire formatie in orde van rang.

Er werd gebruik gemaakt van echte wapens om een realistisch voorkomen te geven. De wapens waren al snel gestolen na het creëren van het leger, en de kleur van de figuren was al snel vervaagd. Buiten dat was het bestaan van de poppen een bewijs van de hoeveelheid werk en vakkennis die nodig geweest moet zijn voor de vervaardiging van de poppen. Het toont ook aan hoe machtig de eerste keizer geweest moet zijn om het voor elkaar te krijgen zo’n monumentaal en grootschalig project te ondernemen in het vervaardigen van een geweldig terracotta leger.

De figuren zijn op ware grootte gebouwd. Ze variëren in lengte, uniform en haarstijl, afhankelijk van de rang waarin de betreffende pop zit. Degene met een  hoofddeksel hebben een hogere rang.

We kunnen alles prachtig bekijken, het is erg indrukwekkend, ongelooflijk wat men toen tot stand heeft gebracht. We wandelen rustig door de hallen en het nasst liggende museum. In het restaurant eten we een beker noedelsoep.

Van de site gaan we terug naar het hotel, we hebben even de tijd om ons wat te rusten en ons op te frissen. Tegenover het hotel is een groot winkelcentrum, dat bestaat uit allerlei kleine winkeltjes. Ook hier scoort Jenny weer een paar pinguïns. Daarna vertrekken we om kwart over zes naar het theater. Hier krijgen we eerst een dimsum en dumpling diner. Allerlei lekkere kleine hapjes, schitterend gemaakt. Daarna volgt een mooie muzikale dansshow. Wat hebben we weer veel indrukken te verwerken deze dag. Om kwart over tien zijn we weer in het hotel, we moeten onze koffers pakken en op de gang zetten. Deze worden vanavond al naar het vliegveld 
gebracht. Morgen mogen we alleen handbagage in het vliegtuig meenemen.

foto's

dag 7 - 5 mei

Terug naar het begin

Dinsdag 6 mei 2008

Om vijf uur worden we gewekt, snel douchen en ontbijten want om kwart over zes vertrekt de bus naar het vliegveld, dat helemaal aan de andere kant van de stad ligt. De rit verloopt voorspoedig, op het vliegveld krijgen we een erg strenge controle. Ik weet niet of dat al vast voor de Olympische spelen is, want anders vind ik dat voor een binnenlandse vlucht wel overdreven. We hebben een binnenlandse vlucht naar Hangzhou, dat in het oosten van China ligt. Om kwart over acht vertrekt ons vliegtuig, een Boeiing 737 van Shan Xi Airlines, voor een vlucht van ongeveer 2 uur. Bijna alle passagiers zijn Chinees. We hebben een prima, rustige vlucht en ook de service aan boord is goed. Als het vliegtuig veilig is geland, geven de Chinezen een applausje. Om half elf zijn we al door de controle heen en ook hier staan de koffers al weer op de lopende band op ons te wachten. Ik ben iedere keer weer verbaasd dat het goed gaat, vooral omdat we de koffers niet zelf ingecheckt hebben. Ook hier staat onze lokale gids voor de laatste periode van onze reis (haar Engelse naam is Jessica) ons op te wachten. We worden naar het Lily hotel gebracht, dat aan de westkant van het West Lake ligt. Het is weer een net hotel, met prima service. We hebben even de tijd om ons op te frissen en om te kleden voordat we kunnen lunchen. De lunch is in een klein, warm kamertje, waar we met 10 man om de ronde tafel zitten. Het eten is trouwens weer heel goed, met wat gerechten uit deze streek, die we nog niet eerder hebben gehad. Na de lunch hebben we een rondvaart op het West Lake (Xi Hu). Dit meer staat zelfs op de achterkant van de nieuwe 1 RMB biljetten. Er zijn verschillende West Lakes in China, maar deze zijn allemaal vernoemd naar het meer in Hangzhou. Aan één kant van het meer zie je de skyline van een moderne stad met wolkenkrabbers en de rest van de oevers zijn mooi aangelegd. Aan de overkant van het meer stappen we uit de boot en maken een wandelingetje over schitterend aangelegde wandelpaden. De bus is inmiddels omgereden en pikt ons weer op om ons terug naar het hotel te brengen

Hangzhou ( ± 6 miljoen inwoners) is de hoofdstad van de provincie Zhejiang en haar politieke, economische en culturele centrum. Met haar beroemde natuurlijke schoonheid en het cultureel erfgoed, is Hangzhou een van China's belangrijkste toeristische plaatsen. 
De stad Hangzhou, het zuidelijke eindpunt van het Canal Grande, het langste kanaal ter wereld (naar Beijing), ligt aan de benedenloop van de Qiantang rivier in het zuidoosten van China, een superieure positie in de Yangtze Delta en slechts 180 kilometer van Sjanghai. Hangzhou heeft een subtropisch klimaat, een moesson type met vier duidelijk onderscheiden seizoenen. 
West Lake is ongetwijfeld het bekendste onderdeel van Hangzhou. In dit natuurgebied vind je : Solitary Hill, het Mausoleum van generaal Yue Fei, de Zes Harmonies Pagoda en de Ling Yin Temple. Dit zijn waarschijnlijk de meest bezochte bezienswaardigheden.
Ook 's avonds heeft Hangzhou heel wat te bieden.

Hangzhou was gedurende de Zuidelijke Song-dynastie de hoofdstad van China, van het begin van de 12e eeuw tot de Mongoolse invasie in 1276. De stad telde in die tijd al ruim 1,5 miljoen inwoners, wat veel meer was dan elke andere stad in Europa op dat moment. Het was de zetel van het keizerlijke hof en een belangrijk centrum voor handel, vermaak en het leger. Daarnaast waren er ook veel kunstenaars en een grote middenklasse in de stad. Hoewel veel van de oude stad werd vernietigd tijdens de Taiping Opstand in het midden van de negentiende eeuw, is het huidige Hangzhou een modern en levendig economisch centrum. Hangzhou biedt een basis voor vele getalenteerde en geschoolde mensen. Niettegenstaande, dankzij de unieke plaats en tevens dankzij West Lake blijft het genieten van de vele voordelen van de natuurlijke omgeving.  Hangzhou werd telbare malen vermeld in geschriften door de 13e eeuwse ontdekker, Marco Polo. 

We hebben wat tijd vrij om de omgeving van het hotel te verkennen. We gaan eerst geld pinnen bij de bank om de hoek. Tegenover de bank is een grote agrarische markt. Alles ziet er keurig netjes uit. Wel voor ons vreemde dieren om op te eten, allerlei schelpdieren, kikkers en schildpadden. We hebben van onze gids Jessica gehoord dat er een grote supermarkt vlak bij het grote voetbalstadion (gele draak stadion) is, dat we uit de bus al hebben gezien, daar gaan we naar toe. Om de honderd meter zien we een automaat aan de muur hangen. Je moet er een muntje van  ¥ 1 Yuan) = € 0,10 ingooien. Ik denk dat het condoomautomaten zijn. Uiteraard moet ik het proberen en mijn vermoeden klopt. Ja, als je zo'n strikte geboorteplanning opgelegd krijgt moet je wel goed van voorbehoedsmiddelen voorzien zijn. de supermarkt is ontzettend groot, met allerlei verschillende afdelingen. Ook hier ziet alles er ontzettend netjes en schoon uit. Van alles ligt hier in overvloed, met voor ons heel lage prijzen. We vullen onze drankvoorraad aan. Een ½ liter Chinese Wodka van 56% vol kost ¥ 9,65 = € 0,96. In Nederland kost een flesje water bij een tankstation nog meer. Ook is er een lekkere rode wijn, die wat weg heeft van Port. We wandelen terug naar het hotel. Onderweg zien we een oude man, die poëzie verzen kalligrafeert op de stoep met water. Een vergankelijk iets, want als hij aan het volgende vers begint, vervaagt het eerste vers al weer.

Om kwart over zes vertrekken we naar de nieuwe stadskern, die we vanuit de boot al hebben gezien. We gaan eerst dineren in het Marco Polo hotel. Vandaar gaan we naar de nachtmarkt. Hier kopen we weer een aantal souvenirs voor de thuisblijvers. Het afdingen gaat ons steeds beter af. Ook hebben we nu een beetje beter door wat de meeste artikelen hier echt mogen kosten. De bus brengt ons weer terug naar het hotel. We telefoneren met Holland, alles is daar gelukkig naar omstandigheden goed en rustig. Weer een enerverende en drukke dag achter de rug. De tweede week van onze vakantie en we hebben al zo veel gezien en gedaan. Het is maar goed dat ik aantekeningen en heel veel foto's maak, anders zal er veel van wat we ervaren hebben wegzakken in het overweldigende aanbod van beelden, geuren, ontmoetingen en ervaringen die we deze trip hebben. Nog een borreltje en dan slapen.

foto's

dag 8 - 6 mei

Woensdag 7 mei 2008

We hebben prima geslapen, de bedden zijn in China wel harder als dat we gewend zijn, we hebben zoals altijd onze eigen kussentjes bij ons en dan is het slapen, waar dan ook meestal geen probleem.

We hoeven pas om half acht te ontbijten, wat een weelde en de bus vertrekt om 9 uur. We rijden naar de Lingyin-Tempel (tempel van de geesten). Deze tempel is in 326 gesticht door de monnik Hui Lin. Het is een boeddhistische tempel die een aantal keren werd vernietigd door oorlogen en rampen. In de vorige eeuw werd de tempel voor het laatst herbouwd. De tempel kon worden gered van de gebeurtenissen tijdens de Culturele Revolutie. 

Dustin onze reisbegeleider vertelt vol verve over zijn levensvisie en het boeddhisme.

Het boeddhisme is een dharmistische non-theïstische wereldreligie. Het is een filosofisch-religieuze stroming die werd gesticht door Gautama Boeddha. Volgens de historische wetenschap leefde Boeddha waarschijnlijk van ca. 450 tot ca. 370 v.Chr. in wat tegenwoordig Nepal is. Het boeddhisme heeft zich geleidelijk over andere delen van Azië uitgebreid en heeft een centrale rol gespeeld in de spirituele, culturele en sociale ontwikkeling van de oosterse wereld. Tegenwoordig telt het boeddhisme ongeveer 415 miljoen aanhangers, waaronder een snel groeiend aantal in de westerse wereld.

De oorspronkelijke naam van het boeddhisme is "Boeddhasasana" (in het Pali), wat 'de leer van de Boeddha' betekent. De kern van deze leer is het natuurlijke principe dat de Boeddha ontdekte als resultaat van zijn zoektocht naar een einde van het lijden en de ontevredenheid. "Boeddhisme" is in de loop der tijden een verzamelnaam geworden voor de vele tradities die gebaseerd zijn op de oorspronkelijke leringen van de Boeddha.

Het vermijden van al het foute gedrag, 
Het ondernemen van het goede, 
En het ontwikkelen van je eigen geest; 
Dit is de leer van de Boeddha's.
Boeddha (Dhammapada vers 183)

De ontstaansgeschiedenis van het Boeddhisme dateert uit de vijfde eeuw voor Christus en is in grote lijnen als volgt overgeleverd: Wijze mannen bezochten de toenmalige koningin Maya en vertelden haar dat ze zwanger was van een goddelijke zoon die een groot heerser of leraar, Boeddha, zou worden. Maya stierf een week na de geboorte van die zoon, Siddhartha Gautama, in het kraambed. Haar echtgenoot, de koning Suddhodhana, was vastbesloten dat zijn zoon hem ooit zou opvolgen. Daarom voedde hij de jonge prins op in de beschermde omgeving van het koninklijk paleis en zag hij erop toe dat hij niet met de buitenwereld in contact kwam. Siddhartha leidde zodoende weliswaar een leven van luxe en plezier, maar hij was niet gelukkig.

Hij trouwde met zijn nicht en werd vader van een zoon. Op een dag verliet Siddhartha het paleis om een tochtje te gaan maken. Tijdens dat uitstapje zag hij vier mannen: Een oude man, een zieke man, een dode man en een asceet, die zelf niets bezat, maar leefde van voedsel en geld dat hem geschonken werd. Niettemin zag hij er gelukkig uit. Siddhartha besloot het voorbeeld te volgen en vertrok diezelfde avond nog uit het paleis. Hiermee wilde hij het antwoord vinden op de vraag waarom mensen zo moesten lijden.

Hij sloot zich aan bij vijf asceten die zich in de wildernis hadden afgezonderd. Ze leefden vrijwillig zonder voedsel en slaap. Zes jaar later, toen hij bijna doodging van de honger besloot hij dat dit niet de juiste manier was om wijsheid te bereiken. Hij trok daarom verder, richting de stad. Toen hij weer op kracht was besloot hij onder een boom te mediteren, en er niet onder vandaan te komen zonder dat hij het antwoord op zijn vraag had. Zijn vraag was waarom mensen moesten lijden. Op de negenenveertigste dag kreeg hij inzicht in de oorzaken van het lijden van de mens en hoe dat lijden moest worden weggenomen. Door deze antwoorden was hij een verlicht persoon, Boeddha. Hij bereikte een staat van vreugde en vrede, dit wordt Nirwana genoemd.

De rest van zijn leven, trok hij door India onderwijzend wat hij had geleerd. Zijn eerste volgelingen waren de vijf asceten. Ook zijn familie nam zijn leer aan en zijn tante werd de eerste boeddhistische non. Zijn volgelingen werden shangha’s genoemd. Op tachtigjarige leeftijd wist hij dat hij zou sterven. Ook zou hij niet opnieuw worden geboren omdat hij verlicht was, en nu voor altijd naar het Nirwana ging.

De Boeddha moedigde een gezonde verhouding tussen geloof en directe empirische waarneming aan. Hij zei dat geloof gebalanceerd dient te worden met wijsheid. De wijsheid in het boeddhisme is gericht op het correct begrijpen van het leven, en uit zich in een leven dat correct geleefd wordt. Geloof alléén is blind, het gelooft alles wat gezegd wordt en maakt geen onderscheid tussen waarheid en onwaarheid.

De Boeddha zette verschillende concepten uiteen, die essentieel zijn voor een correct begrip van de werkelijkheid hier en nu. Zonder een correct begrip van deze concepten is verlichting niet mogelijk. De basis van het boeddhisme handelt over het lijden (dukkha in het Sanskriet), en hoe we er definitief vanaf kunnen komen. De Vier Nobele Waarheden beschrijven het principe waardoor dit mogelijk is. Een juist begrip van hoe de werkelijkheid bestaat (wijsheid van de leegte) is essentieel in het boeddhisme om een einde te kunnen maken aan de cyclus van wedergeboorte en het lijden wat daarbij hoort. In principe worden al onze schadelijke gedachten (hechting, woede, trots etc.) veroorzaakt door een onjuist begrip van deze werkelijkheid. Hiernaast is het begrip van karma essentieel, wat ook leidt tot inzicht in de boeddhistische ethiek, zoals de Vijf Voorschriften, de Vier verheven geestestoestanden en de zes (of tien) (perfecties). Boeddha zei dat als een persoon naar deze principes handelt en ze in zichzelf ontwikkelt, hij gelukkiger zal worden en beter in staat zijn ook de hogere leringen beter te begrijpen en toe te passen.

De vier nobele waarheden hebben tot doel het verkrijgen van inzicht in de aanwezigheid, oorzaak, oplossing en het overkomen van lijden en ontevredenheid. Deze waarheden worden soms ook geformuleerd in termen van de aanwezigheid van geluk, haar oorzaak, de afwezigheid ervan en de oorzaak van deze afwezigheid. De vier nobele waarheden in haar klassieke definitie zijn:
Er is lijden en ontevredenheid in het leven
Er is een oorzaak voor dit lijden: verlangens
Er is een einde aan het lijden wanneer er een permanent einde komt aan het ontstaan van verlangens door het behalen van de bevrijding/verlichting
Er is een weg die hier naartoe leidt: Het Achtvoudige Pad.


Het achtvoudige pad: Het edele achtvoudige pad bestaat uit: juist begrijpen, juiste intenties, juist spreken, juiste handelingen, juist levensonderhoud (beroep), juiste aandacht, juiste inspanning en juiste mentale absorptie. Het achtvoudige pad wordt vaak ook kort omschreven als moraliteit (of ethisch goed gedrag), samadhi (meditatie) en wijsheid. De vijf voorschriften zijn het basisniveau van moraliteit voor een praktiserende boeddhist: niet doden, stelen, liegen, seksueel wangedrag of bedwelmende middelen gebruiken. Indien gewenst, kan iemand ervoor kiezen om in plaats van de vijf voorschriften vrijwillig de acht voorschriften, de tien voorschriften of de geloften (patimokkha) voor monniken of nonnen na te leven. De Vier verheven toestanden zijn liefdevolle vriendelijkheid, compassie (mededogen), vreugdevolle appreciatie en gelijkmoedigheid. Het zijn de vier 'goddelijke' geestestoestanden, omdat gezegd wordt dat de goden deze vier geestestoestanden in ruime mate bezitten. De tien paramitas van het Theravada zijn: vrijgevigheid, moreel gedrag, verzaking (afstand doen), wijsheid, energieke inspanning, geduld, oprechtheid, vastberadenheid, vriendelijkheid en evenwichtigheid. In het Mahayana-Boeddhisme worden zes (of soms tien) paramitas beschreven. Deze perfecties zijn karaktereigenschappen, die door oefening kunnen groeien in het karakter van het individu. De zes perfecties van het Mahayana zijn: vrijgevigheid, moreel gedrag, geduld, vreugdevolle inspanning, concentratie en wijsheid (de vier extra zijn: methode, wensen, kracht en hoogste wijsheid).

De Boeddha onderwees ook de wet van karma (kamma): 'goede' acties leiden tot resultaten zoals geluk, en 'slechte' acties hebben slechte gevolgen van lijden en problemen. De resultaten van acties (karma) komen echter vaak pas lang nadien, zoals in volgende levens. Boeddha zei dat karma vooral bestaat uit de intentie die de actie motiveert. Door de motivatie te controleren kan men dus in feite de eigen toekomst bepalen in termen van geluk of lijden.

Het beginsel van wedergeboorte is een fundamenteel boeddhistisch concept, direct verbonden met karma, omdat de wereld waarin men herboren wordt, alles te maken heeft met de acties (karma) uit het verleden.

n de boeddhistische kosmos bestaan meerdere bestaansniveaus van voelende/bewuste wezens: van goden (een bestaan met bijna uitsluitend geluk) tot hellewezens (een bestaan met bijna uitsluitend lijden); mensen bevinden zich in de middenmoot met levens waarin geluk en lijden elkaar afwisselen. Goede acties leiden tot een wedergeboorte als een deva, een halfgod, of als een mens in een relatief comfortabele situatie. Slechte acties veroorzaken een wedergeboorte als een mens in een slechte situatie, als dier, als zogenaamde hongerige geest, of zelfs in een hel. Deze levens zijn echter allemaal slechts tijdelijk.

Het huidige leven wordt volgens het boeddhisme voorafgegaan door een schier beginloze reeks vorige levens. Alleen het bereiken van verlichting brengt dit alsmaar doorgaand rad (samsara) van doodgaan en geboren worden tot een einde. Dan is er ook een einde aan ouderdom en ziekte, zorgen, spijt, pijn en wanhoop. Een centraal begrip in het boeddhisme is het Drievoudig Juweel (pali: tiratana) of de Drie Juwelen. Dit Drievoudig Juweel bestaat uit de Boeddha, de leer (Dhamma) en de geestelijke gemeenschap (Sangha). De Boeddha is de ontdekker van het principe van de Dhamma (Sanskriet:Dharma) oftewel 'de Leer'. De Dhamma wordt beschreven als doodloos, en bestaat onafhankelijk van de Boeddha. De Dhamma is altijd aanwezig, of er nu een Boeddha is of niet. De Boeddha is ontwaakt aan de Dhamma, verlicht door de superieure kennis van de realiteit in het hier en nu. Dit Dhamma is wat de Boeddha zijn discipelen onderwijst. Als de discipelen de instructies van de Boeddha begrijpen en er naar handelen en het uitvoeren, kunnen zij zelf ook de Dhamma zien. Dan zijn zij ook verlicht om hetzelfde einde van lijden en ontevredenheid te bereiken als de Boeddha. De Sangha is de gemeenschap van personen die deze staat van verlichting trachten te bereiken.

Boeddha verwijst zowel naar de historische Boeddha in de persoon van Boeddha Gautama, als naar het "Boeddhaschap". Het Boeddhaschap is een titel die gegeven wordt aan personen die door hun eigen inspanning en zonder leraar de Dhamma hebben gezien. Alle dingen die bestaan (zowel materieel als geestelijk) hebben de volgende drie karakteristieken: Ze zijn vergankelijk en onderhevig aan verandering (pali: anicca) Doordat dingen veranderlijk zijn, kunnen onze wensen met betrekking tot deze dingen nooit compleet vervuld worden. Ze zullen blijven veranderen en dat is pijnlijk (pali: dukkha).
Daarom zijn deze dingen ook niemands werkelijk bezit, niemand heeft er complete controle over. Er bestaat dan ook geen echte onveranderlijke essentie, zelf of ziel, waarvan je kunt zeggen: “Dat ben ik”. Alle dingen zijn zelfloos (pali: anattā).
De enige uitzondering hierop is het nirwana, het hoogste dhamma, dat onvergankelijk en niet pijnlijk is, en ook zelfloos.

De vijf khandhas zijn de vijf groepen van ervaring. Alles wat een mens ervaart behoort in een van deze groepen. Alleen het nirwana ligt erbuiten. De vijf groepen zijn: vorm (materie en energie), gevoel, perceptie, mentale formaties (gedachten en intenties) en het bewustzijn. Er zijn zes zintuigen; mond, neus, oren, ogen, lichaam en geest. Wanneer we bewust zijn van een van deze gevoelsorganen, zijn er noodzakelijkerwijs drie dingen aanwezig: het gevoelsorgaan zelf, het object dat ermee in contact komt en het bewustzijn van dit contact.

Het afhankelijk ontstaan (pali: paticca-samuppada) komt overeen met het principe van oorzakelijkheid. Alle dingen zijn geconditioneerd en zijn ontstaan als gevolg van directe oorzaken en omstandigheden. Indien bepaalde condities veranderen of nieuwe condities ontstaan, kan dit leiden tot het vergaan of verdere groei van een (fysiek of mentaal) object of ding. In haar meer specifieke vorm is het principe van het afhankelijk ontstaan gericht op het begrijpen van de oorzaak van het lijden en de ontevredenheid die mensen ervaren. Het afhankelijk ontstaan bestaat uit twaalf stappen. In het kort is de grondoorzaak van het lijden onwetendheid. Als er onwetendheid is, worden de gevoelens die ervaren worden in de zes zintuigen verkeerd gezien en ontstaat er verlangen. Als er verlangen is ontstaat er gehechtheid. Als er gehechtheid is ontstaat er pijn, spijt, ontevredenheid, geboorte, ouderdom, ziekte en dood. Op deze manier leidt de aanwezigheid van onwetendheid tot het lijden. Het principe van nu-causaliteit (pali: idapaccayata) verwijst naar de observatie dat oorzaak en gevolg constant plaatsvinden in het hier en nu. Het is een belangrijke realisatie, die leidt tot het zien van de Dhamma en het bereiken van het nirwana.

De middenweg is een centraal aspect van de praktijk van het boeddhisme. De leer van de middenweg benadrukt het vermijden van de twee extremen van 'het nastreven van sensueel geluk in sensueel plezier' en 'het nastreven van zelfkwelling of zelfkastijding'. Deze twee extremen zijn volgens de leer van de middenweg onvoordelig, en leiden niet tot verlichting. De middenweg bestaat uit het achtvoudige pad, en heeft betrekking op de vier nobele waarheden. Wie de middenweg tot het einde volgt, bereikt het nirwana.

In alle rust kunnen we deze prachtige tempel bekijken en natuurlijk maak ik weer veel te veel foto's. Thuis zal ik wel bekijken welke ik kan gebruiken. Van de tempel gaan we naar een theeplantage. De beste thee uit China komt uit deze streek. Het is weer een verplichte excursie, maar wel leuk en interessant. We volgen een theeceremonie en drinken (eten) groene thee van de 1^e pluk, het smaakt en ruikt naar spinazie. We moeten na de demonstratie weer door een winkel verlaten.

Na de lunch rijden we naar het oude gedeelte van Hangzhou. Hier bezoeken we een Chinese apotheek. Vooral wordt hier gewerkt met kruiden, mineralen en extracten.

In China bestaat de Traditionele Chinese Geneeskunde voor het grootste deel uit kruidengeneeskunde (80%). Op dit moment zijn in China meer dan 5000 kruiden beschreven. De Chinese kruidengeneeskunde is een zeer complexe en geavanceerde wetenschap. Een kruid kan zowel van plantaardige, minerale als dierlijke oorsprong zijn. De Chinese kruidengeneeskunde kent ‘superieure’ kruiden: kruiden om de gezondheid te bevorderen, de levensduur te verlengen en om de weerstand tegen ziekten te vergroten. De zogenaamde ‘inferieure’ kruiden zijn kruiden die kortdurend bij ziekte gebruikt worden. Daarnaast worden de kruiden geclassificeerd aan de hand van hun temperatuur, smaak, energetische werking, voor welke meridianen hij bestemd is, en op welke manieren hij moet worden toegepast.

Chinese kruidenpreparaten zijn bijna altijd combinaties van verschillende kruiden. Deze formules zijn zeer intelligent. Sommige klassieke formules bestaan al meer dan 1000 jaar. Ze worden vaak ingezet om het effect van bijvoorbeeld een acupunctuurbehandeling te versterken. Een formule is opgebouwd uit een belangrijkste kruid. Daarnaast zijn er een of meerdere hulpkruiden die de werking van het hoofdkruid versterken. En er zijn enkele kruiden die de werking naar een specifiek lichaamsdeel sturen. Verder bevat een formule een of meer kruiden om eventuele bijwerkingen te verminderen. Ook is er sinds kort een kleine afdeling met Westerse Pharmacia.

Als we alles hebben bekeken worden we afgezet op de boulevard. Vanaf nu hebben we de rest van de dag geen programma. Ook wel een keer lekker! We slenteren wat rond en genieten van het prachtige uitzicht op het meer. Er is een groot waterorgel, een leuke show die we op ons gemak kunnen bekijken. 

We kunnen door alle kleding en souvenirs die we gekocht hebben onze koffers bijna niet meer dicht krijgen. We kopen een tas, die als extra handbagage kan dienen. Ook met wieltjes, dat is op de vliegvelden wel makkelijk. Als we trek krijgen vinden we een pizzeria waar we gaan eten. Weer eens wat anders na al dat Chinese eten. Niemand in de zaak spreekt Engels, maar met gebarentaal komen we er samen wel uit. Het is inmiddels donker geworden, omdat het nog niet zo laat is besluiten we naar het hotel terug te wandelen. Het is een flinke wandeling over de dammen, die in het meer zijn aangelegd. We hebben veel belangstelling onderweg, over het algemeen van ontzettend aardige mensen, die erg nieuwsgierig naar ons zijn. Hangzhou is ook een populaire vakantieplaats voor de Chinezen, ze komen hier één of meerdere dagen op bezoek. Veel van hen hebben nog nooit Westerlingen in levende lijve gezien. Ook hier willen weer heel wat mensen met ons op de foto. We komen moe, maar voldaan in het hotel aan. Douchen, een borreltje nog wat tv kijken en dan is het al weer tijd om te gaan slapen.

foto'sdag 9 - 7 mei

Donderdag 8 mei 2008

We hoeven er weer pas om half uit. Wel moet de koffer  om acht uur voor de kamerdeur staan omdat we vandaag met de bus naar Wuzhen gaan. We hebben ruim de tijd om te ontbijten. Om 9 uur vertrekt de bus pas naar het wellicht best bewaarde waterdorp (inmiddels wel 4 miljoen inwoners) van de Yangtze delta; Wuzhen in de provincie Zhejiang. De rit duurt net iets minder dan twee uur we rijden over prima wegen, wel valt op dat we iedere keer tol moeten betalen. De accijns op benzine is erg laag, daardoor ook de prijs; omgerekend € 0,50 per liter. Het onderhoud van de wegen wordt dan ook van dat tolgeld betaald. 

Hangzhou gaat heel langzaam over in het "platte land". De wintertarwe staat nu al behoorlijk hoog op het land. Over een maand wordt hier de rijst geplant. Ook zien we veel moerbeibomen (struiken), de bladeren worden aan de zijderupsen gevoerd. Als we in Wuzhen zijn aangekomen miezert het wat. We bezoeken eerst het oude dorp, een wirwar van straatjes en kanalen. Overal zijn kleine winkeltjes, werkplaatsen en musea. Het is ook voor de Chinezen een toeristische attractie (Westerlingen komen hier zelden). Zij krijgen rondleidingen door gidsen, die allemaal een versterkertje bij zich hebben. Het is een hels lawaai, al die versterkte uitleg door elkaar. Ook die Chinezen onderling praten niet gewoon, maar schreeuwen naar onze begrippen, tegen elkaar. Ook klimmen ze overal op en onder om maar goed op de foto te kunnen. Het geheel heeft iets weg van een openluchtmuseum, maar dan wel een heel lawaaierige. In één van de winkeltjes kopen we twee schilderijtjes voor in de WC. Van iedere reis nemen we een bordje, of tegeltje mee om daar op te hangen. We lunchen ook gezamenlijk in dit dorp en dan gaan we met de bus en later de boot naar het nieuwe Wuzhen. Deze plaats is gebouwd om over een paar jaar een echt openluchtmuseum te worden. Er zijn ook een aantal vijf sterren hotels gebouwd. In één van die hotels. Allerlei gebouwen, bruggen etc. zijn afkomstig uit andere waterdorpen die afgebroken worden. Ze worden daar voorzichtig afgebroken en zijn hier weer opgebouwd. Het ziet er allemaal aan de buitenkant erg echt uit. Ons hotel is wel heel modern en westers aan de binnenkant. Ze hebben het heel mooi opgebouwd. Alles is al zo'n beetje klaar, maar het duurt nog minstens twee jaar voordat de Chinezen er zelf mogen komen! Wij zijn bijna de enige bezoekers van dit dorp, het is een beetje vreemd en luguber zo'n uitgestorven plaats. We maken een lekkere lange wandeling door het dorp en bezoeken daar ook een prachtige Chinese tuin. An het eind van het dorp komen we bij het eerder genoemde Canal Grande, het langste kanaal ter wereld, dat van Hangzhou naar Beijing loopt. Het kanaal wordt erg druk bevaren door mooie snelle vrachtschepen. Het kanaal is 1770 kilometer lang en het eerste deel is al in de vijfde eeuw voor Christus aangelegd. 

We hebben ons diner en daarna een rondvaart door de mooi verlichte kanalen. Om goed 9 uur zijn we weer in het hotel. Eindelijk eens een dag met wat minder indrukken als de vorige.

Het hotel is echt mooi, maar het heeft (nog?) geen sfeer. Wel is het hier heerlijk rustig, dus we zullen wel prima slapen.

foto'sdag 10 - 8 mei

Vrijdag 9 mei 2008

We worden om half acht van de wekker wakker, de wekdienst van het hotel werkt niet, of ze zijn ons vergeten. Maar goed dat we ook iedere keer onze eigen wekker zetten. Het is nog steeds wat regenachtig, maar gelukkig niet zo grijs meer als gisteren. Na het ontbijt kijk ik uit het raam van de eetkamer en zie een man, die bezig is om met afgerichte aalscholvers vissen te vangen. Ik heb ooit wel eens in een fotoboek over Azië deze techniek gezien, maar ben reuze verrast het ook in het echt te zien.

We gaan eerst weer met de boot en later met de bus naar Suzhou, onze volgende bestemming. De stad staat bekend om zijn mooie tuinen, bruggen en gebouwen en wordt daarom door veel toeristen bezocht.

Dong Fang Hong, de zijdefabriek nummer 1, van Suzhou met ruim 2000 personeelsleden en 730 machines, is weer zo'n verplichte excursie. Ook hier is het de bedoeling dat er wat gekocht wordt. Alles wordt mooi uitgelegd en gepresenteerd, ook is er een modeshow. 
Dong Fang Hong is als naam nog een verwijzing naar het verleden en betekent "Het Oosten is Rood". De drukkerij produceert bijna duizend verschillende patronen van zijde. Suzhou heeft altijd al zijde geproduceerd van een zeer goede kwaliteit. De eerste productie van zijde in Suzhou was in de Song-dynastie (960-1279). We kunnen het ook dit keer niet laten het een en ander te kopen.

De stad is gesticht in de 5de eeuw voor onze jaartelling. De oorspronkelijke naam was He Lu en Wuhsian tijdens de korte dynastie van de Wu's (500 voor Christus). De stad beleefde haar bloei onder de Tang-dynastie. Bijnamen voor Suzhou zijn "Paradijs op aarde" en "Venetië van het Oosten". 
Suzhou is zowat 3.000.000 inwoners rijk en 119 vierkante kilometer groot. Volgens Chinese normen is het dus een provinciestad. Suzhou ligt bij Tai Hu, het meer, en wordt doormidden gesneden door het Grand Canal. 

De eerste sporen van Suzhou dateren uit de 514 voor onze tijdrekening. In die tijd werd in opdracht van heer He Lu, koning van het Wu-rijk, door diens minister We Zixu de stad He Lu gebouwd. De koning zou later onder de Tijgerheuvel zijn begraven, zo vertelt althans de stedelijke legende. 
De stad kreeg een 23,5 kilometer lange omwalling en "acht poorten en acht waterwegen". De stad begon zich echt te ontwikkelen zodra het Grand Canal was gegraven. Zij werd tijdens de Sui-dynastie Gusu en nadien Suzhou gedoopt wat "Vol(doende) Water" betekent. 
Suzhou groeide uit tot een welvarend handelscentrum, van vooral textiel in goud en zijde en staat nog altijd op dezelfde plek waar 2500 jaar geleden de eerste steen werd gelegd. Haar kanalen, die als een spinnenweb de stad doorkruisen, waren er de aanleiding toe om haar de bijnaam 'Venetië van het Oosten' te schenken. 
Marco Polo, die in de 13de eeuw langskwam schreef over "een stad die wel 6000 stenen bruggen beschikte" . Suzhou kreeg onder de Ming's een zeventien kilometer lange beschermmuur. 
Zolang de keizers in Hangzhou of Nanjing verbleven, kende Suzhou een belangrijke uitstraling. De stadsmuur werd in de 17de eeuw uitgebreid. Twee stadspoorten blijven over. 
Suzhou werd grotendeels verwoest door Taiping-rebellen in 1860 en zeven jaar bezet door Japanners.

Ons hotel ligt in een volksbuurt, nadat we onze kamers hebben gekregen gaan we lunchen. 

De stad, die op amper één uur treinen van Shanghai ligt, dankt haar beroemdheid ook aan haar tuinen, die tussen de 14de een 20ste eeuw werden aangelegd. Zij werden aangelegd in opdracht van kooplieden, kunstenaars, mandarijnen en andere ambtenaren die er allen hun kapitaal in investeerden. Niet alleen de tuinen, maar ook hun soms barokke benamingen lonen de moeite. 
Suzhou heeft  meer dan 150 historische tuinen, waarvan er een paar meer dan duizend jaar oud zijn. Volgens gegevens van de stadsadministratie zouden het er ooit 271 geweest zijn ten tijde van de Ming-dynastie. In de Qing-dynastie zouden het er nog 130 zijn geweest. 
De tuinen van Suzhou zijn geen tuinen, zoals bijvoorbeeld in Versailles, maar tuinen die een aantrekkingskracht kregen door de bouw van paviljoentjes, vijvers, heuvels, bomen, poorten, zigzagbruggetjes en de plaatsing van stenen of rotsen. 
Zij zijn meestal klein van omvang en moeten beschouwd worden als miniatuurlandschappen. Planten en bloemen werden gekozen en geplaatst in functie van hun bloeiperiode. 

Wij bezoeken Wangshi Yuan; de Tuin van de Meester van de Netten. Deze tuin wordt terecht bestempeld als "klein, maar schoon". Een hoge mandarijn uit de Songperiode legde hem aan in 1140. De tuin werd 600 jaar later gerestaureerd. Hij meet slechts 5000 vierkante meter en 40 procent van de oppervlakte wordt ingenomen door paviljoenen, wandelgalerijen en hallen. Centraal ligt een kunstmatig "meer". Het is symbolisch omringd door een drietal cipressen en dennen. 
Via de verschillende gebouwen geniet je voortdurend van een wisselende aanblik op het geheel en lijkt de tuin groter, dan hij in werkelijkheid is. 

Na het bezoek aan de tuin gaan we de stad in. Wat hier opvalt is dat er erg veel fietsen, brommers en scooters rijden. De brommers en scooters zijn elektrisch aangedreven en dat houdt in dat je ze niet hoort aankomen. Alle mensen zijn erg vriendelijk, aardig en nieuwsgierig naar ons. We lopen in een van de achteraf straatjes over de markt. Ook hier weer mooie verse producten, zoals vis, fruit, groente en vlees. Kippen en eenden worden levend verkocht en ter plekke geslacht en (mechanisch) geplukt. Hier op de markt wordt ons ook niets opgedrongen. Jenny komt in contact met een Engelse onderwijzeres, die het heerlijk vindt haar verhaal in het Engels kwijt te kunnen. Ik krijg zelfs een liefdes aanzoek, één van de visverkoopsters roept : "I love you!". Grote hilariteit onder de andere verkopers. Als ik haar antwoordt blijkt dat dat zinnetje ook het enige Engels is dat ze kent. Je voelt je hier wel bijzonder door al die aandacht.

We gaan eten in een Koreaans restaurant. We zeggen en gebaren dat het vooral niet heet (scherp) moet zijn. We krijgen een soort braadpannetje op onze tafel (werkt op gas), waar we zelf ons vlees op moeten braden. Het is toch nog redelijk scherp en met heel veel knoflook, maar wel lekker. Gelukkig is er veel rauwkost bij en ook het Chinese bier helpt goed blussen.

Als we in het hotel terug zijn gaan we nog even internetten en een borreltje drinken voordat we naar bed gaan. Morgen gaan we naar onze laatste reisbestemming: Sjanghai.

foto'sdag 11 - 9 mei

Terug naar het begin

Zaterdag 10 mei 2008

We moeten, net zoals de vorige dagen om half acht op. Na het ontbijt vertrekken we om 9 uur richting Sjanghai. We kunnen nu zien hoe groot Suzhou is. We rijden langs eindeloze industrieterreinen. Hier wordt veel merkkleding gemaakt (Nike, Adidas, maar ook kleding voor C&A en Hema), inclusief alle nepmerkkleding, in een soms nog betere kwaliteit. Ook zien we de grootste kunststoffabriek van Azië (de wereld?). Er staan veel megagrote reclameborden langs de weg met voor ons vreemde artikelen, zoals winkelinrichtingen en lopende banden.

Als we in Sjanghai aangekomen zijn gaan we eerst lunchen. Dit keer een Mongoolse barbecue in een heel groot restaurant. Het geheel heeft wat weg van een Nederlandse wok-paleis. Het eten is goed, maar de omgeving vreselijk vind ik. Als we allemaal ons buikje vol hebben gaan naar Yufosi (Tempel van de Jaden Boeddha). De tempel is gebouwd in 1882 en is de bekendste boeddhistische tempel van Shanghai. De tempel dankt zijn faam aan de twee witte boeddhabeelden van jade, die door de Chinese monnik Hui Gen uit Birma zijn meegebracht. In één van de zalen aan de zijkant van het complex vindt net een dienst plaats voor een overledene. We hebben dus geluk. Veel monniken en prachtig hypnotiserend gezang. 

Als we alles rustig hebben bekeken vertrekken we naar ons hotel, ondertussen kunnen we al het een en ander van de stad zien.

Voordat de stad Sjanghai werd gesticht was het een dorp genaamd Huating (華亭鎮), onderdeel van Songjiang, dat werd geregeerd door de Suzhou-prefectuur. Onder de Tang-dynastie werd het een zelfstandige prefectuur, die vanaf de Song-dynastie Sjanghai werd genoemd.

In 1553 werd een stadsmuur gebouwd, wat over het algemeen gezien wordt als het begin van de stad Sjanghai. Gedurende de eerste Opiumoorlog in het begin van de 19e eeuw waren Engelse troepen aan de macht in Sjanghai. Toen de oorlog in 1842 werd beëindigd met het Verdrag van Nanking werden enkele havensteden geopend voor internationale handel, waaronder de haven van Sjanghai.

In 1850 begon de Taiping-opstand en in 1853 werd Sjanghai bezet door een triadengroep van rebellen die zichzelf het "Kleine Zwaarden Genootschap" noemde. De vele gevechten verwoestten de landelijke gebieden om de stad, maar de buitenlandse nederzettingen werden met rust gelaten. Veel Chinezen, voor wie het voorheen verboden was om in de buitenlandse nederzettingen te komen, vluchtten hier naar toe. In 1854 werden nieuwe voorschriften uitgeschreven die meer land beschikbaar maakte voor de Chinese bewoners. In hetzelfde jaar werd ook de eerste jaarlijkse bijeenkomst van de "Sjanghai Gemeente Raad" gehouden, die werd gesticht om de buitenlandse nederzettingen te beheren. In 1863 werden de Britse en Amerikaanse nederzettingen samengevoegd tot de Internationale Nederzetting. Tussen 1850 en 1900 steeg het bevolkingsaantal van de stad van circa 250.000 tot rond de 650.000.

De eerste Chinees-Japanse oorlog (1894 - 1895) om de macht in Korea werd afgesloten met het Verdrag van Shimonoseki. In dit verdrag werd China gedwongen de onafhankelijkheid van Korea te erkennen en enkele gebieden (waaronder Taiwan) af te staan aan Japan. Tevens betekende het de opkomst van Japan als een extra buitenlandse macht in Sjanghai. Japan bouwde de eerste fabrieken in Sjanghai en dit voorbeeld werd snel gevolgd door de andere aanwezige buitenlandse machten. Het betekende het begin van de industrialisatie van Sjanghai.

Sjanghai was inmiddels de belangrijkste financiële stad in het Verre Oosten. Onder bewind van de Republiek China werd in 1927 de stad uitgeroepen tot "speciale stad" en in 1930 verheven tot provincie.

Op 28 januari 1932 bombardeerde de Japanse marine Sjanghai in een poging om studentendemonstraties de kop in te drukken, die als gevolg van het Mantsjoerische Incident en de daarop volgende bezetting van Mantsjoerije waren begonnen. Sjanghai werd veroverd door Japan in de Slag om Sjanghai van 1937 en bleef onder Japanse bezetting tot de overgave van Japan in 1945. Gedurende de Tweede Wereldoorlog was Sjanghai een regionaal centrum voor vluchtelingen vanuit Europa. In die tijd was het ook de enige stad ter wereld die zonder voorwaarden was opengesteld voor Joden.

In de eerste decennia van de 20e eeuw gaf het bevolkingscijfer van de stad een fenomenale groei te zien. In 1900 bedroeg de bevolking circa 650.000, maar in 1918 werd al de grens van 1 miljoen bereikt. In 1940 was de bevolking geëxplodeerd tot 3,6 miljoen. De woningbouw hield geen gelijke trend met deze groei, dus de leefomstandigheden van het grootste deel der bevolking waren erbarmelijk.

Op 27 mei 1949 kwam Sjanghai onder het bestuur van de Chinese Communistische Partij. Sjanghai en Peking waren de enige onder de Republiek China zelfstandige steden, die ook nu nog een zelfstandige status behielden. Andere steden kwamen weer onder het bestuur van de lokale provincie te vallen. In het hierop volgende decennium werden de grenzen van de districten en counties binnen Sjanghai veelvuldig aangepast.

Na 1949 verplaatsten de meeste buitenlandse bedrijven hun kantoren naar Hongkong, vanwege de communistische regering die nu aan de macht was gekomen. Gedurende de jaren '50 en '60 werd Sjanghai een industrieel centrum en een links revolutionair bolwerk. Desondanks wist Sjanghai gedurende deze tijd een hoge productiviteit en sociale stabiliteit te behouden. In de geschiedenis van de Volksrepubliek China heeft Sjanghai bijna altijd de grootste bijdrage geleverd aan belastingen aan de staat. In het begin van de jaren '80 kwam 70-80% van de nationale belastingopbrengsten uit Sjanghai. Dit had echter wel verstrekkende gevolgen voor de economie van Sjanghai doordat de hoge belastingdruk ten koste ging van kapitaalopbouw en onderhoud en investeringen aan de infrastructuur. In de zuidelijke provincie Kanton werden gedurende de jaren '80 grootschalige hervormingen doorgevoerd. Door de grote financiële afhankelijkheid van China van Sjanghai, werden pas in 1991 hervormingen in Sjanghai gestart.

Sinds lange tijd wordt Sjanghai gezien als opstap naar posities binnen de centrale regering van de Volksrepubliek China. In de jaren '90 werd er vaak gesproken van de "Kliek van Sjanghai", die onder meer de president van de Volksrepubliek China, Jiang Zemin, en de premier Zhu Rongji omvatte. Vanaf 1992 is Jiang Zemin gestart met hervormingen van het belastingbeleid van Sjanghai. Door de sterk verlaagde belastingdruk werden vele binnenlandse en buitenlandse bedrijven aangetrokken tot de stad, waardoor Sjanghai sterk is gegroeid als economisch centrum in Oost-Azië. Sindsdien kent de stad een economische groei van 9-15% per jaar.

Momenteel is Sjanghai bezig om de infrastructuur op allerlei punten te verbeteren, zoals een extra ringweg, de aanleg van een uitgebreid metronetwerk en verbeteringen aan het spoor en de havens. Veel aandacht wordt ook gegeven aan de voorbereidingen voor de Expo 2010 die in Sjanghai zal plaatsvinden. Van 2 tot en met 11 oktober vinden de Special Olympics World Summer Games plaats in de stad. Hieraan zullen 7000 sporters met een verstandelijke beperking meedoen.

Sjanghai is het handelscentrum en financiële centrum van China. Dit kwam tot stand na economische hervormingen van 1992 en was een decennium later dan veel van de Zuid-Chinese provincies. Voor deze hervormingen moest Sjanghai veel belasting betalen aan de centrale regering, gemiddeld kwam zelfs 70% van het nationale belastinggeld uit Sjanghai. Vanaf 1992 werd dit verlaagd tot 20-25%. Anno 2005 is Sjanghai de grootste en meest ontwikkelde stad in China.

Volgens de volkstelling in 2000 was de populatie van Sjanghai op dat moment 16,738 miljoen personen, inclusief migranten. Sinds de volkstelling in 1990 was de populatie gestegen met 3,396 miljoen. Van de bevolking was 51,4% mannelijk en 48,6% vrouwelijk. 12,2% was jonger dan 15 jaar, 76,3% viel in het bereik van 15 tot en met 65 jaar, en 11,5% was ouder dan 65. 5,4% was de inwoners was analfabeet.

In 2003 was de officieel geregistreerde bevolking 13,43 miljoen, maar meer dan 5 miljoen mensen wonen en werken ongeregistreerd in Sjanghai. Van die 5 miljoen behoren 4 miljoen tot de tijdelijke migrantenbevolking die voornamelijk laaggeschoold werk doet. In 2003 was de gemiddelde levensverwachting 79,80 jaar (77,78 jaar voor de mannelijke bevolking en 81,81 jaar voor de vrouwelijke). De stad telt in 2005 naar schatting 14.6 miljoen inwoners, agglomeratie 17.9 miljoen.

Sjanghai en Hongkong willen momenteel beide het economische centrum van China worden. Hongkong had in 2003 een BNP van ¥ 46.586,00 (ongeveer € 4.660,00) per hoofd van de bevolking en nam daarmee een 13e plek in. Hongkong heeft als voordelen het sterkere wettelijk systeem en meer expertise in het bankwezen en de dienstensector. Sjanghai heeft daartegenover voordelen van zijn sterkere banden met het Chinese binnenland en de centrale regering en heeft een sterkere basis op het gebied van productie en technologie.

Sinds Hongkong in 1997 is overgedragen aan China heeft Sjanghai zijn rol in de financiële sector en het bankwezen vergroot en hebben vele bedrijven hun hoofdkwartier naar de stad verplaatst. Hierdoor is de vraag naar een hoogopgeleide beroepsbevolking sterk gestegen. Sjanghais economie groeit gestaag met zo'n 11% per jaar.

Sjanghai ligt aan de Oost-Chinese Zee (deel van de Grote Oceaan), en is in tweeën gesplitst door de Huangpu Rivier. Ten westen van de rivier ligt Puxi waar het oude centrum ligt, en ten oosten van de rivier is een nieuw modern financieel centrum opgezet in Pudong.

In het hotel krijgen we een mooie kamer op de 19e verdieping. We hebben een leuk uitzicht over een deel van de stad. Als we de koffers wat hebben uitepakt en onszelf wat hebben opgefrist gaan we met de bus naar de oude stad. Het is hier erg druk. Een paar studenten probeert ons met een gelikt verhaaltje "kunst" aan te smeren. We lopen via het volksplein (Peoples Square) langs en door grote winkelcentra naar de Bund (de prommenade langs de rivier de Huangpu). Hier op de Bund zijn veel agressieve en aanhoudende verkopers, we zijn er dus zo weer weg. Wel kunnen we nog genieten van de skyline aan de overkant van de rivier. Onderweg naar het hotel kopen we fruit, slaan we een keer het diner over. Als we in het hotel zijn gaan we even een uurtje met de benen omhoog. Om half acht vertrekken we met de bus naar de Jinmao, de nu nog hoogste wolkenkrabber. Vanaf de  88e verdieping hebben we een mooi uitzicht over de verlichte stad. Een leuk meisje spreekt ons aan, die zegt dat ze haar fototoestel is vergeten. Ze vraagt of we de foto's willen mailen. We gaan met de bus onder een tunnel (net zoals op de heenweg) door. We kijken nog even op de Bund, maar de lichten zijn al uit. In het hotel checken we nog even onze mail en telefoneren naar Nederland. We genieten van ons slaapmutsje met het prachtige uitzicht over de stad. Morgen onze laatste dag in China.

foto's

dag 12 - 10 mei

Zondag 11 mei 2008

Onze laatste echte dag in China, morgen gaan we weer op weg naar huis. We staan rustig op en kunnen ook kalm aan ontbijten. Het ontbijt in dit hotel is erg  Engels (Amerikaans). Met de bus gaan we naar het station van de magneetzweeftrein. 

Vanaf Pudong International loopt de eerste en enige Magneetzweeftrein (maglev) lijn ter wereld die in commercieel gebruik is. Deze is aangelegd door Transrapid, een Duits maglevbedrijf, en in gebruik genomen in 2002. De maglevlijn loopt tot aan het metrostation Longyang Lu en doet minder dan acht minuten over dit stuk van 30 kilometer. De topsnelheid van de Maglev ligt rond de 430 kilometer per uur. De Maglev trein is vooral een prestige project waar geen winst mee wordt gemaakt. De trein is dan ook meer een toeristische attractie dan echt een tijdbesparende manier van reizen. Het reizen naar het beginstation in Sjanghai, het kopen van een ticket en de fikse wandeling vanaf het eindpunt bij het vliegveld naar het vliegveld zelf, doet de tijdwinst in deze snelle trein volledig teniet. Een taxi is er even snel en voor dezelfde prijs. We nemen een retourtje. Je merkt nauwelijks dat de trein zo hard rijdt (zweeft). Het is een rustige rit. Binnen 20 minuten staan we weer op de plek waarvan we vertrokken zijn.

Met de bus rijden we weer terug naar de Bund, hier stappen we op een boot om een rondvaart te maken op de Huangpu rivier. Vanaf de boot zijn de moderne gebouwen goed te zien. We hebben schitterend weer, lekker zonnig, maar niet al te warm. We zitten op het bovendek te genieten van het overweldigende uitzicht. Als de boot weer heeft aangelegd, gaan we met de bus naar het Peoples Square. We bezoeken de tentoonstelling over Sjanghai in het verleden - nu - en in de toekomst. Er is een grote maquette waarop de toekomstvisie van de stadsplanners is uitgebeeld. Een aantal wolkenkrabbers die er nu al staan geven wat herkenningspunten, maar over 20 jaar zal Sjanghai er weer heel anders uitzien. Nog veel meer futuristische gebouwen en wolkenkrabbers. We bekijken alles op ons gemak. Daarna gaan we via de grote winkelstraat weer richting hotel. Onderweg komen we langs een protestantse kerk waar een dienst gaande is. We kijken even achter in de kerk. De kerk zit prop vol. De melodie van de gezangen is bekend, maar uiteraard verstaan we niets van de woorden.

Er zijn heel wat mensen die ons een "echt" rolex, of guzzi horloge willen verkopen. Voor € 10,- kun je de trotse bezitter worden van zo'n horloge. Gelukkig hebben we allebei al een horloge en moeten we ze teleurstellen. Vooral in de drukke (toeristische) gebieden zijn er veel opdringerige verkopers. Zo erg als hier in Sjanghai hebben we het nog niet meegemaakt. We gaan daarom ook maar snel wat zijstraatjes is en komen in minder druk gebied. Het aanbieden van koopwaar is daar ook gelijk voorbij. Wel worden we uitgenodigd de winkeltjes binnen te komen, maar op een goede manier. Vooral de lokale "gewone" winkeltjes zijn leuk. 

Ook komen we langs een speeltuintje waar drie kinderen aan het spelen zijn onder toezicht van een oudere vrouw. Als ze ons zien aankomen kruipen ze door het hek en vragen ons hoe we heten. Zo te zien zijn ze een jaar of 8 en spreken al heel redelijk Engels. Als we weer doorlopen zwaaien ze ons nog een poosje na. 

In hotel knappen we ons wat op en om half zes vertrekken we naar een Thais restaurant voor ons afscheidsdiner. Onze Dustin (de reisbegeleider) en Jessica (onze gids deze laatste dagen) worden in het zonnetje gezet, vooral Dustin is een prima reisleider, heeft veel informatie gegeven en alles voor ons prima geregeld, op een persoonlijke en bescheiden manier. Het eten is hier ook weer prima. We hebben de afgelopen twee weken uitgebreid Oosters gegeten, veel verschillende gerechten geproefd en goed met stokjes leren eten. Tijdens het eten wordt er een showtje opgevoerd (dans en zang), ook wordt onze thee voortdurend aangevuld door een jongen in klederdracht die een theepot heeft met een hele lange tuit. Hij doet dat steeds op een andere manier, onder z'n arm door, achter zijn rug langs enz.

Als het eten op is vertrekken we naar de Era Intersection of Time, een spectaculaire acrobaten show. Adembenemende stunts en waaghalzerij, in de verte heeft de show wat weg van cirque du soleil. Ook met zang en live muziek. Een waardige en mooie afsluiting van onze reis door China.

In het hotel drinken we met het hele gezelschap nog een drankje (de fooienpot is nog niet helemaal leeg), daarna gaan we onze koffers pakken, want morgen moeten we al om half zes op!

foto'sdag 13 - 11 mei

Maandag 12 mei 2008

Om half zes op, douchen, aankleden en ontbijten. Om 7 uur vertrekken we richting vliegveld Pudong, dicht bij de kust. Er is net weer een nieuwe terminal geopend en ook zijn er een aantal extra start- en landingsbanen aangelegd. Het is een tochtje van zo'n 40 kilometer. Zelfs nu al is het erg druk op de weg, zodat we er meer dan een uur over doen. Op het vliegveld nemen we afscheid van Dustin, die via de andere terminal naar Tokyo (via Hongkong) zal vertrekken. 

De formaliteiten gaan redelijk soepel, wel is de controle hier ook weer erg streng. Het vliegveld ligt zo dicht bij zee, dat je vanuit de vertrekhal de schepen kan zien varen.

Het vliegtuig vertrekt met een kleine vertraging richting Helsinki, een afstand van 7400 kilometer, die we in 9 uur en 52 minuten zullen overbruggen. We vliegen met de tijdzones mee, het wordt dus een heel lange dag. We hebben samen 4 stoelen helemaal achterin het toestel. Het is wel een beetje lawaaierig, maar we hebben wel lekker veel ruimte. De vlucht verloopt goed, wel duurt de vlucht langer als gepland. We komen aan op het tijdstip dat onze vervolgvlucht naar Schiphol moet vertrekken. Het is gelukkig dezelfde vliegmaatschappij en we zijn met 50 personen, dus het zal wel goed gaan. Omdat we vanuit een niet Schengen-land komen moeten we wel door de complete controle. De controle is meer dan streng en voor de paspoortcontrole staan we ook nog eens in de verkeerde rij. De tijd begint toch we l erg te dringen. Uiteindelijk na veel gestress zitten we toch in het vliegtuig naar Schiphol. Ook deze vlucht verloopt weer prima. Met een vertraging van een half uur komen we op Schiphol aan, na 13 vlieguren. 

Merijn en Maartje staan ons al op te wachten zien we door de ramen. De koffers zijn er gelukkig ook zo. We nemen afscheid van onze reisgenoten en een half uurtje later zijn we al thuis. Het is nu wel fijn dat we bijna bij Schiphol om de hoek wonen.

We kijken terug op een schitterende en erg leerzame vakantie. 

foto's

dag 14 - 12 mei

China, even de feiten op een rijtje  

Info China

Terug naar het begin